Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Ārṣṭiṣeṇa’s Siddhi and the Tīrtha-Boons; Sindhudvīpa–Devāpi Brāhmaṇya; Viśvāmitra’s Tapas Begins

दत्त्वा दानं द्विजातिभ्यो रजनीं तामुपोष्य च । पूजितो मुनिसड्घैश्न प्रातरुत्थाय लाड़ली,भरतनन्दन! वहाँ ब्राह्मणोंको दान दे उस रात्रिमें निवास करनेके पश्चात्‌ प्रातःकाल उठकर मुनिमण्डलीसे सम्मानित हो महाबली लांगलधारी बलरामने पुनः तीर्थके जलमें स्नान किया और सम्पूर्ण ऋषि-मुनियोंकी आज्ञा ले अन्य तीर्थोर्में जानेके लिये वहाँसे शीघ्रतापूर्वक प्रस्थान कर दिया

dattvā dānaṃ dvijātibhyo rajanīṃ tām upoṣya ca | pūjito munisaṅghaiś ca prātar utthāya lāṅgalī bharatanandana |

Vaiśampāyana nói: “Sau khi bố thí cho các Bà-la-môn ‘hai lần sinh’ và giữ trai giới suốt đêm ấy, Balarāma—bậc mang lưỡi cày, được hội chúng hiền triết tôn kính—đã thức dậy lúc bình minh, cử hành các nghi lễ theo phép, rồi xin cáo biệt với sự cho phép của hết thảy các bậc tiên tri, và vội vã lên đường đến những thánh địa khác.”

दत्त्वाhaving given
दत्त्वा:
TypeVerb
Rootदा (दाने)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
दानम्a gift, charity
दानम्:
Karma
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Accusative, Singular
द्विजातिभ्यःto the twice-born (Brahmins etc.)
द्विजातिभ्यः:
Sampradana
TypeNoun
Rootद्विजाति
FormFeminine, Dative, Plural
रजनीम्the night
रजनीम्:
Karma
TypeNoun
Rootरजनी
FormFeminine, Accusative, Singular
ताम्that
ताम्:
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
उपोष्यhaving stayed (spent the night)
उपोष्य:
TypeVerb
Rootउप + वस् (निवासे)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
and
:
TypeIndeclinable
Root
पूजितःhonoured, worshipped
पूजितः:
TypeVerb
Rootपूजित (from पूज्)
FormMasculine, Nominative, Singular, Passive (past participle)
मुनिसङ्घैःby groups of sages
मुनिसङ्घैः:
Karana
TypeNoun
Rootमुनिसङ्घ
FormMasculine, Instrumental, Plural
प्रातर्in the morning
प्रातर्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootप्रातर्
उत्थायhaving risen
उत्थाय:
TypeVerb
Rootउत् + स्था (तिष्ठति)
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
लाङ्गलीthe plough-bearer (Balarama)
लाङ्गली:
Karta
TypeAdjective
Rootलाङ्गलिन्/लाङ्गली
FormMasculine, Nominative, Singular
भरतनन्दनO descendant/joy of Bharata!
भरतनन्दन:
TypeNoun
Rootभरतनन्दन
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
B
Balarāma (Lāṅgalī)
B
Brahmins (Dvijāti)
A
assemblies of sages (muni-saṅgha)
J
Janamejaya (implied by 'bharatanandana')
T
tīrtha (implied by the pilgrimage context)