Shloka 68
धृतराष्ट्र-संजय-संवादः — दुर्योधनस्य ह्रदप्रवेशः
Dhṛtarāṣṭra–Saṃjaya Dialogue: Duryodhana’s Entry into the Lake
भरतनन्दन! रथसे शकुनिको गिराकर समरांगणमें श्रीकृष्णसहित समस्त पाण्डव अत्यन्त हर्षमें भरकर सैनिकोंका हर्ष बढ़ाते हुए प्रसन्नतापूर्वक शंखनाद करने लगे ।। त॑ं चापि सर्वे प्रतिपूजयन्तो दृष्टवा ब्रवाणा: सहदेवमाजौ । दिष्ट्या हतो नैकृतिको महात्मा सहात्मजो वीर रणे त्वयेति
bharatanandana! rathase śakuniko girākara samarāṅgaṇe śrīkṛṣṇasahitaḥ samasta-pāṇḍavā atyanta-harṣeṇa bharitāḥ sainikānāṃ harṣaṃ vardhayantaḥ prasannatayā śaṅkhanādaṃ cakruḥ || taṃ cāpi sarve pratipūjayantaḥ dṛṣṭvā bravāṇāḥ sahadevam ājau | diṣṭyā hato naikṛtiko mahātmā sahātmajo vīra raṇe tvayeti ||
Sañjaya nói: “Hỡi hậu duệ nhà Bharata! Khi Śakuni bị quật ngã khỏi chiến xa giữa chiến trường, toàn thể các Pāṇḍava—cùng với Śrī Kṛṣṇa—tràn ngập niềm hân hoan mãnh liệt. Họ làm quân sĩ phấn chấn, nâng cao sĩ khí, rồi vui mừng thổi vang những tù và. Thấy Sahadeva đang ở nơi giao chiến, mọi người đều tôn vinh chàng và nói: ‘Thật là phúc lành! Tên Śakuni lòng dạ hiểm ác kia, bậc đại nhân ấy, cùng với con trai hắn, đã bị ngươi hạ sát, hỡi dũng sĩ, ngay trong trận địa!’”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames the fall of a deceit-driven antagonist as a restoration of moral order in war: treachery (naikṛtika) meets its consequence, while righteous resolve is publicly affirmed through communal honor and the uplifting of collective morale.
After Shakuni is struck down from his chariot and killed (with his son), the Pandavas—alongside Krishna—joyfully blow conches to rally the army. The warriors then congratulate and honor Sahadeva, acknowledging him as the slayer of Shakuni in the battle.