Shloka 363
अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्
Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report
सभृत्यानां नरव्याप्र रत्नवन्ति गृहाणि च । “नरश्रेष्ठू आपके ही बल-पराक्रमसे सेवकोंसहित कृपाचार्यको, मुझको तथा मेरे पिताजीको रत्नोंसे भरे हुए भव्य भवन प्राप्त हुए थे
sabhṛtyānāṁ naravyāghra ratnavanti gṛhāṇi ca |
Sanjaya nói: “Hỡi bậc hổ tướng giữa loài người, chính nhờ sức mạnh và dũng công của Ngài mà những dinh thự huy hoàng, đầy châu báu—lại có cả gia nhân hầu hạ—đã đến với thầy Kripacharya, với tôi và với phụ thân tôi.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the linkage between a ruler’s valor and the material well-being of dependents and allies, while implicitly raising an ethical reflection: prosperity secured by force carries responsibility and can be morally fraught in a war-torn context.
Sañjaya addresses a great warrior/king, crediting him with having provided (through his power) treasure-filled residences and attendant-supported security for Kṛpa, for Sañjaya himself, and for Sañjaya’s father—framing past benefits received under that leader’s protection.