Shloka 2
अध्याय ९ — दुर्योधनस्य अन्त्यावस्था, विलापः, तथा सौप्तिक-प्रतिवृत्तम्
Duryodhana’s Final Condition, Lamentation, and the Night’s Report
Devanagari script
गत्वा चैनमपश्यन्त किज्चित्प्राणं जनाधिपम् । ततो रथेभ्य: प्रस्कन्द्य परिवद्रुस्तवात्मजम्,वहाँ जाकर उन्होंने राजा दुर्योधनको देखा, उसकी कुछ-कुछ साँस चल रही थी। फिर वे रथोंसे कूद पड़े और आपके पुत्रके पास जा उसे सब ओरसे घेरकर बैठ गये
Transliteration
gatvā cainam apaśyanta kiñcit-prāṇaṁ janādhipam | tato rathebhyaḥ praskandya parivadruḥ tava ātmajam ||
Translation
Đến nơi, họ thấy bậc chúa tể nhân gian (vua Duryodhana) vẫn còn thoi thóp một hơi. Rồi họ nhảy khỏi chiến xa, vội đến bên con trai của ngài, và ngồi vây quanh bốn phía, bao bọc lấy ông khi ông nằm đó.
Word by Word
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Karta
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), कर्तरि
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
एनम्him
एनम्:
Karma
TypePronoun
Rootएतद्
FormMasculine, Accusative, Singular
अपश्यन्they saw
अपश्यन्:
TypeVerb
Rootदृश्
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural, परस्मैपद, कर्तरि
किञ्चित्some, a little
किञ्चित्:
TypeIndeclinable
Rootकिम्
प्राणम्breath, life
प्राणम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्राण
FormMasculine, Accusative, Singular
जनाधिपम्the king (lord of men)
जनाधिपम्:
Karma
TypeNoun
Rootजनाधिप
FormMasculine, Accusative, Singular
ततःthen, thereafter
ततः:
TypeIndeclinable
Rootततः
रथेभ्यःfrom the chariots
रथेभ्यः:
Apadana
TypeNoun
Rootरथ
FormMasculine, Ablative, Plural
प्रस्कन्द्यhaving leapt down
प्रस्कन्द्य:
Karta
TypeVerb
Rootस्कन्द्
Formल्यप् (absolutive/gerund), प्र, कर्तरि
परिवद्रुःthey ran around / surrounded
परिवद्रुः:
TypeVerb
Rootद्रु
FormImperfect (लङ्), 3rd, Plural, परस्मैपद, कर्तरि, परि
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
आत्मजम्son
आत्मजम्:
Karma
TypeNoun
Rootआत्मज
FormMasculine, Accusative, Singular
Speaker
संजय उवाच
Characters & Entities
S
SanjayaD
DuryodhanaD
Dhritarashtra (implied by 'tava')C
chariots (ratha)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes