Shloka 44
Sauptika Parva, Adhyaya 8 — Dhṛṣṭadyumna-vadha and the Camp’s Nocturnal Rout
तस्य लोहितरक्तस्य दीप्तखड्गस्य युध्यत: । अमानुष इवाकारो बभौ परमभीषण:,वह खूनसे रँग गया था। जूझते हुए उस वीरकी तलवार चमक रही थी। उस समय उसका आकार मानवेतर प्राणीके समान अत्यन्त भयंकर प्रतीत होता था
tasya lohita-raktasya dīpta-khaḍgasya yudhyataḥ | amānuṣa iva ākāro babhau paramabhīṣaṇaḥ ||
Sañjaya nói: Khi giao chiến, thân hắn nhuốm đỏ máu, và thanh gươm của vị dũng sĩ ấy lóe sáng dữ dội. Trong khoảnh khắc ấy, hình dạng hắn gần như phi nhân, kinh hoàng tột độ—cho thấy cơn cuồng loạn của chiến trận ban đêm có thể tước khỏi chiến tranh mọi thước đo và sự kiềm chế của con người.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores how unchecked violence in war—especially in the lawless atmosphere of night fighting—can make a person appear 'amānuṣa' (inhuman), suggesting an ethical warning about the loss of humanity when dharma is eclipsed by rage and slaughter.
Sañjaya describes a warrior in combat, drenched in blood with a gleaming sword, whose appearance becomes terrifyingly inhuman—an image that heightens the horror and intensity of the Sauptika episode.