Previous Verse
Next Verse

Shloka 126

Adhyāya 6: Śibira-dvāra-sthita Bhūta-varṇana and Aśvatthāmā’s Śaraṇāgati to Mahādeva

रथशक्तिं मुमोचासौ दीप्तामग्निशिखामिव । अश्वत्थामाने जो-जो बाण छोड़े, उन सबको वह महाभूत निगल गया। अपने बाण- समूहोंको व्यर्थ हुआ देख अभश्रवत्थामाने प्रज्वलित अग्निशिखाके समान देदीप्यमान रथशक्ति छोड़ी

sañjaya uvāca |

rathaśaktiṁ mumocāsau dīptām agniśikhām iva |

Sañjaya nói: Thấy những loạt tên của mình đều trở nên vô hiệu, Aśvatthāmā liền phóng ra một ratha-śakti rực cháy, chói ngời như lưỡi lửa. Cảnh ấy cho thấy trong cơn cuồng loạn của chiến tranh, nỗi bực tức khi công sức bị ngăn chặn thúc kẻ giao tranh tìm đến vũ khí ngày càng hủy diệt, đẩy bạo lực vượt khỏi mọi kiềm chế.

रथशक्तिम्the chariot-spear (a spear kept on a chariot)
रथशक्तिम्:
Karma
TypeNoun
Rootरथशक्ति
FormFeminine, Accusative, Singular
मुमोचreleased/let go
मुमोच:
TypeVerb
Rootमुच्
FormPerfect (Paroksha), Third, Singular, Parasmaipada
असौthat one (he)
असौ:
Karta
TypePronoun
Rootअसौ (सर्वनाम)
FormMasculine, Nominative, Singular
दीप्ताम्blazing, shining
दीप्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootदीप्त (क्त)
FormFeminine, Accusative, Singular
अग्निशिखाम्a flame of fire
अग्निशिखाम्:
Karma
TypeNoun
Rootअग्निशिखा
FormFeminine, Accusative, Singular
इवlike, as if
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव

संजय उवाच

S
Sañjaya
R
rathaśakti (weapon)
A
Agni (fire, as simile)

Educational Q&A

When anger and frustration govern action, conflict escalates into harsher means; the verse highlights the ethical danger of letting thwarted pride drive one toward more destructive choices.

Sañjaya narrates that, after his arrows prove ineffective, the warrior releases a blazing ratha-śakti—an especially powerful missile—likened to a flame, intensifying the battle’s ferocity.