Shloka 20
अदान्तो ब्राह्मणोडसाधुर्निस्तिजा: क्षत्रियो5धम: । अदक्षो निन्द्यते वैश्य: शूद्रश्न प्रतिकूलवान्,“मन और इन्द्रियोंको वशमें न रखनेवाला ब्राह्मण अच्छा नहीं माना जाता। तेजोहीन क्षत्रिय अधम समझा जाता है, जो व्यापारमें कुशल नहीं है, उस वैश्यकी निन््दा की जाती है और अन्य वर्णोके प्रतिकूल चलनेवाले शूद्रको भी निन्दनीय माना जाता है
sañjaya uvāca |
adānto brāhmaṇo 'sādhur nistejāḥ kṣatriyo 'dhamaḥ |
adakṣo nindyate vaiśyaḥ śūdraś ca pratikūlavān ||
Sañjaya nói: “Một brāhmaṇa không chế ngự được tâm và các căn thì không được xem là người hiền đức; một kṣatriya thiếu uy lực bị coi là hèn kém; một vaiśya không có năng lực bị chê trách; và một śūdra hành xử trái với phận sự thích đáng, trái với hòa khí xã hội, cũng bị xem là đáng trách.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse frames ethical expectations as role-based duties: self-mastery is central for a brāhmaṇa, vigor and courage for a kṣatriya, competence in livelihood for a vaiśya, and cooperative, non-disruptive conduct for a śūdra. Failure in these defining virtues is presented as blameworthy.
In the Sauptika Parva, Sañjaya reports and reflects on events and their moral implications after the night-raid episode. Here he articulates a general dharma-based judgment about how each social role is evaluated when it falls short of its characteristic discipline or function.