Shloka 26
Yudhiṣṭhira’s Lament and Kṛṣṇa’s Rudra-Cosmogony Explanation (सौप्तिक पर्व, अध्याय १७)
'पितामह! मैंने जलमें तपस्या करके प्रजाके लिये अन्न प्राप्त किया है; वे अन्नरूप ओषधियाँ प्रजाओंके ही समान निरन्तर विभिन्न अवस्थाओंमें परिणत होती रहेंगी” ।।
pitāmaha! mayā jalē tapasā kṛtvā prajābhyaḥ kṛtē annaṃ prāptaṃ; tē annarūpā oṣadhayaḥ prajānām iva nityam vividhāvasthāsu pariṇatā bhaviṣyanti. evam uktvā sa sakrōdhō jagāma vimanā bhavaḥ; girēḥ muñjavataḥ pādaṃ tapastaptuṃ mahātapāḥ.
“Hỡi Bậc Tổ Phụ (Grandsire)! Nhờ khổ hạnh trong nước, ta đã đạt được lương thực vì lợi ích của muôn loài. Những dược thảo ấy, khi mang hình tướng của dưỡng thực, sẽ không ngừng biến chuyển thành nhiều trạng thái khác nhau, như chính các sinh linh vẫn biến đổi.” Nói xong, Bhava (Śiva)—cơn giận bừng dậy, lòng lại u uất—liền rời đi. Vị đại khổ hạnh ấy đến chân núi Muñjavat để tiếp tục tu khổ hạnh.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The passage links ascetic discipline (tapas) with the welfare of beings: through austerity, sustenance (anna) arises as herbs that continually transform to meet the changing conditions of life. It also cautions that even great beings may act under anger, yet redirect that energy into further spiritual practice.
Vaiśampāyana narrates that Bhava (Śiva) declares he has obtained food for creatures through water-austerity, describing herbs as nourishment that keeps transforming. After speaking, Śiva—angry and inwardly unsettled—leaves and goes to the foothills of Mount Muñjavat to perform further tapas.