Shloka 1
Brahmaśirastra-pratisaṃhāra — Retraction and redirection of the supreme weapon
Sauptika Parva, Adhyāya 15
अप-#-कात पञ्चदशो<् ध्याय: वेदव्यासजीकी आज्ञासे अर्जुनके द्वारा अपने अस्त्रका उपसंहार तथा अभश्रत्थामाका अपनी मणि देकर पाण्डवोंके गर्भोपर दिव्यास्त्र छोड़ना वैशम्पायन उवाच दृष्टवैव नरशार्दूल तावग्निसमतेजसौ । गाण्डीवधन्वा संचिन्त्य प्राप्तकालं महारथ: । संजहार शरं दिव्यं त्वरमाणो धनंजय:
vaiśampāyana uvāca | dṛṣṭvaiva naraśārdūla tāv agnisamatejasau | gāṇḍīvadhanvā saṃcintya prāptakālaṃ mahārathaḥ | saṃjahāra śaraṃ divyaṃ tvaramāṇo dhanaṃjayaḥ ||
Vaiśampāyana nói: Hỡi bậc hùng nhân như hổ giữa loài người! Vừa trông thấy hai vị hiền triết rực cháy như lửa, Dhanaṃjaya (Arjuna), người mang cung Gāṇḍīva, liền suy xét điều mà thời khắc ấy đòi hỏi. Rồi với quyết tâm mau lẹ, vị đại xa chiến bắt đầu thu hồi và chế ngự mũi tên thần của mình—chọn sự tự chế đúng lúc thay vì sức mạnh buông thả trước sự hiện diện của bậc thánh.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Even in extreme conflict, dharma requires sensitivity to context: recognizing sanctity (the presence of sages) and the demands of the moment (prāptakāla), a warrior should restrain destructive power rather than unleash it impulsively.
Arjuna sees two fire-bright sages and, realizing the situation calls for restraint, quickly begins the withdrawal (saṃhāra) of a divine missile he had set in motion or prepared to use.