Shloka 6
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
नामृष्यन्त महेष्वासा: क्रोधामर्षवशं गता: । राज्ञो वधेन संतप्ता मुहूर्त समवस्थिता:,दो ही घड़ीमें उस स्थानसे कुछ दूर जाकर क्रोध और अमर्षके वशीभूत हुए वे महाधनुर्धर योद्धा प्याससे पीड़ित हो गये। उनके घोड़े भी थक गये। उनके लिये यह अवस्था असहा हो उठी थी। वे राजा दुर्योधनके मारे जानेसे बहुत दुःखी हो एक मुहूर्ततक वहाँ चुपचाप खड़े रहे
nāmṛṣyanta maheṣvāsāḥ krodhāmarṣavaśaṁ gatāḥ | rājño vadheṇa santaptā muhūrtaṁ samavasthitāḥ ||
Sañjaya thưa: Không sao nhẫn chịu nổi, những đại cung thủ ấy—bị cơn giận và niềm kiêu hãnh bị tổn thương chi phối—đứng lặng trong một khoảnh khắc, lòng bừng cháy vì đau đớn trước việc vị vua của họ bị sát hại. Sự dừng lại ấy không phải là bình thản tự chế, mà là một khoảng lặng căng như than hồng, nơi phẫn nộ và nhục nhã dồn tụ sau cái chết của Duryodhana, mở ra bóng tối đạo lý của cuộc báo thù sắp tới.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how krodha (anger) and amarṣa (humiliated pride) can seize even heroic figures, turning grief into a combustible motive for retaliation. It implicitly warns that when sorrow is ruled by ego and rage, it becomes a seedbed for ethically disastrous action.
After their king is slain, the remaining great archers are unable to bear the situation. Overcome by anger and resentment, they stand silently for a muhurta, inwardly burning—an ominous pause that precedes the night-time events of the Sauptika Parva.