Shloka 423
अध्याय १ — न्यग्रोधवनोपवेशनम् तथा द्रौणिनिश्चयः
Night at the Banyan and Drauṇi’s Resolve
न्यग्रोधमण्डलं सर्व संछन्न॑ सर्वतो5भवत् | प्रजानाथ! उस बलवान् उल्लूने
nyagrodhamaṇḍalaṃ sarvaṃ saṃchannaṃ sarvato ’bhavat | prajānātha! sa balavān ullūkaḥ yo-yo kākāḥ tasya dṛṣṭiṃ āgatāḥ, tān sarvān kṣaṇabhareṇa jaghāna | tena sa sarvo vaṭavṛkṣaḥ kākānāṃ śarīraiḥ teṣāṃ ca vividhair avayavaiḥ sarvata ācchāditaḥ abhavat |
Sañjaya nói: “Ôi bậc chúa tể loài người, toàn bộ tán rộng của cây đa đã bị phủ kín bốn phía. Con cú mạnh mẽ ấy, hễ con quạ nào lọt vào tầm mắt liền bị nó giết trong chớp mắt; vì thế, cả cây đa bị phủ quanh bởi xác quạ và những chi thể rời rạc văng vãi của chúng.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse uses stark predatory imagery—an owl instantly slaughtering crows—to foreshadow the ruthless, night-bound violence of the Sauptika episode. Ethically, it underscores how war can slide into adharma when killing becomes swift, indiscriminate, and dehumanizing.
Sanjaya reports that a powerful owl kills every crow that comes into its sight, so that the banyan’s canopy becomes covered on all sides with the crows’ bodies and severed parts—an ominous scene setting the tone for the events of the Sauptika Parva.