Shloka 173
उनकी यह दशा देखकर कृष्णा क्रोध और दु:खमें डूब गयी। वह तिरस्कारके योग्य कदापि न थी, तो भी कौरवोंकी सभामें दुर्योधन और कर्णने उसे कटु वचन सुनाये ।। इति सर्वमिदं राजन्नाकुलं प्रतिभाति मे । राजन! ये सारी बातें मुझे महान् दुःखको निमन्त्रण देनेवाली जान पड़ती हैं
tāṃ tathāvasthāṃ dṛṣṭvā kṛṣṇā krodha-duḥkhābhyāṃ nimagnābhavat | sā kadācit tiraskāra-yogyā naivāsīt, tathāpi kaurava-sabhāyāṃ duryodhana-karṇābhyāṃ kaṭu-vacanāni śrāvitā | iti sarvam idaṃ rājan ākulaṃ pratibhāti me | rājan, etāḥ sarvāḥ kathā mahad-duḥkha-nimantreṇīva me pratibhānti |
Thấy nàng trong cảnh ấy, Kṛṣṇā (Draupadī) chìm trong giận dữ và đau buồn. Nàng vốn chẳng bao giờ đáng bị khinh miệt; vậy mà giữa hội đường của nhà Kaurava, Duryodhana và Karṇa đã ném vào nàng những lời cay độc. “Tâu Đại vương,” Sañjaya thưa, “mọi việc này đối với thần đều rối ren và điềm gở—như lời mời gọi một nỗi sầu khổ lớn lao.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how adharma in speech—publicly humiliating one who is not deserving of contempt—creates moral disorder and sets in motion consequences that culminate in collective suffering. Sañjaya’s foreboding underscores that ethical collapse in a royal court is not private wrongdoing but a catalyst for widespread calamity.
Sañjaya reports to King Dhṛtarāṣṭra that Draupadī, seeing her humiliation, is overwhelmed by anger and grief. Despite her dignity, Duryodhana and Karṇa insult her with harsh words in the Kaurava assembly. Sañjaya concludes that these events feel ominous and likely to invite great sorrow.