Shloka 12

Devanagari script

तदवस्थान्‌ सुतान्‌ सर्वानिपसृत्यातिवत्सला । स्वजमानावदच्छोकातू्‌ तत्तद्‌ विलपती बहु,उस अवस्थामें उन सभी पुत्रोंके निकट पहुँचकर कुन्तीके हृदयमें अत्यन्त वात्सल्य उमड़ आया। वे उन्हें हृदयसे लगाकर शोकवश बहुत विलाप करती हुई बोलीं

Transliteration

tadavasthān sutān sarvān upasṛtyātivatsalā | svajamānāv adac chokāt tat-tad vilapatī bahu ||

Translation

Thấy các con trong cảnh ấy, Kuntī—tràn ngập tình mẫu tử—đến gần họ. Bà ôm họ vào lòng, rồi trong nỗi sầu thương cất lời, than khóc hết lần này đến lần khác. Đoạn văn làm nổi bật thế giằng co đạo lý giữa bổn phận vương gia và lòng trắc ẩn không sao kìm nén của người mẹ trước nỗi khổ của con mình.

Word by Word

• तत्: that (state/condition)
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• अवस्थान्: conditions, states
• अवस्थान्: Karma
• Type: Noun
• Root: अवस्था
• Form: Feminine, Accusative, Plural

• सुतान्: sons
• सुतान्: Karma
• Type: Noun
• Root: सुत
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• सर्वान्: all
• सर्वान्: Karma
• Type: Adjective
• Root: सर्व
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• उपसृत्य: having approached
• उपसृत्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: उप-√सृ (सृ)
• Form: क्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral for gerund)

• अतिवत्सला: exceedingly affectionate
• अतिवत्सला: Karta
• Type: Adjective
• Root: अति-वत्सल
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• स्वजान्: her own people/kinsmen (here: her sons)
• स्वजान्: Karma
• Type: Noun
• Root: स्वजन
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• आनावदत्: she spoke
• आनावदत्: Karta
• Type: Verb
• Root: आ-√वद् (वद्)
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular, Parasmaipada

• शोकात्: from/owing to grief
• शोकात्: Apadana
• Type: Noun
• Root: शोक
• Form: Masculine, Ablative, Singular

• तत्: that
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• तत्: that (again; variously)
• तत्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: तद्
• Form: Neuter, Accusative, Singular

• विलपती: lamenting
• विलपती: Karta
• Type: Verb
• Root: वि-√लप् (लप्)
• Form: शतृ (present active participle), Feminine, Nominative, Singular

• बहु: much, greatly
• बहु: Karma
• Type: Adjective
• Root: बहु
• Form: Neuter, Accusative, Singular

Speaker

वैशमग्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśaṃpāyana
• Kuntī
• the sons (Kuntī’s sons / the Pāṇḍavas, implied)