Previous Verse
Next Verse

Shloka 16

कल्माषीतीरसंस्थस्य गतत्त्वं शिष्यतां भूगो: । द्रष्टा सदा नारदस्ते धौम्यस्तेडयं पुरोहित:,कल्माषी नदीके किनारे निवास करनेवाले महर्षि भृगुने भी तुम्हें उपदेश देकर अनुगृहीत किया है। देवर्षि नारदजी सदा तुम्हारी देखभाल करते हैं और तुम्हारे ये पुरोहित धौम्यजी तो सदा साथ ही रहते हैं

kalmāṣītīrasaṃsthasya gatatvaṃ śiṣyatāṃ bhūgoḥ | draṣṭā sadā nāradaste dhaumyaste'dyaṃ purohitaḥ ||

Vidura nhắc nhà vua rằng ngài không hề bị bỏ mặc thiếu người chỉ dạy: hiền triết Bhṛgu, cư ngụ bên bờ sông Kalmāṣī, đã giáo huấn và ban ân cho ngài; thiên hiền Nārada luôn dõi theo che chở; và vị tế sư của hoàng tộc, Dhaumya, vẫn thường trực kề bên. Ý nghĩa đạo lý là: người được vây quanh bởi những bậc thầy và hộ trì như thế phải hành xử với tiết độ và chính nghĩa, không thể vin vào cớ vô tri hay thiếu lời khuyên răn.

कल्माषीतीरसंस्थस्यof (one) situated on the bank of Kalmāṣī
कल्माषीतीरसंस्थस्य:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootकल्माषी-तीर-संस्थ
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
गतत्त्वम्the state/condition attained; true import (as understood)
गतत्त्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootगतत्त्व
FormNeuter, Accusative, Singular
शिष्यताम्of the disciples/students
शिष्यताम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootशिष्य
FormMasculine, Genitive, Plural
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
Karta
TypeNoun
Rootभृगु
FormMasculine, Genitive, Singular
द्रष्टाthe seer/observer
द्रष्टा:
Karta
TypeNoun
Rootद्रष्टृ
FormMasculine, Nominative, Singular
सदाalways
सदा:
TypeIndeclinable
Rootसदा
नारदःNārada
नारदः:
Karta
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Nominative, Singular
तेyour/of you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
धौम्यःDhaumya
धौम्यः:
Karta
TypeNoun
Rootधौम्य
FormMasculine, Nominative, Singular
तेyour/of you
ते:
Sampradana
TypePronoun
Rootयुष्मद्
FormGenitive, Singular
अयम्this
अयम्:
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Nominative, Singular
पुरोहितःfamily priest; chaplain
पुरोहितः:
Karta
TypeNoun
Rootपुरोहित
FormMasculine, Nominative, Singular

विदुर उवाच

V
Vidura
B
Bhṛgu
N
Nārada
D
Dhaumya
K
Kalmāṣī (river)

Educational Q&A

A ruler who has access to wise teachers and constant guidance is morally accountable for his choices; ignorance cannot be claimed when sages and a purohita continually counsel restraint and dharma.

Vidura points out that the king has been repeatedly guided—by Bhṛgu at the Kalmāṣī riverbank, by the ever-present divine sage Nārada, and by his own priest Dhaumya—implying that the king should heed such counsel in the unfolding Kuru crisis.