Previous Verse
Next Verse

Shloka 21

पुनर्द्यूत-समाह्वानम्

Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager

स गत्वा त्वरितं दूत: कृष्णाया भवन नृप । न्यवेदयन्मतं धीमान्‌ धर्मराजस्य निश्चितम्‌,राजन! वह बुद्धिमान्‌ दूत तुरंत द्रौपदीके भवनमें गया। वहाँ उसने धर्मराजका निश्चित मत उसे बता दिया

sa gatvā tvaritaṃ dūtaḥ kṛṣṇāyā bhavanaṃ nṛpa | nyavedayan mataṃ dhīmān dharmarājasya niścitam rājann ||

Vaiśampāyana nói: Tâu đại vương, sứ giả ấy vội vã đến nơi ở của Kṛṣṇā (Draupadī) và, với sự thận trọng của người khôn ngoan, trình bày cho nàng biết quyết định đã được Dharmarāja (Yudhiṣṭhira) ấn định vững chắc.

सःhe (that person)
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
गत्वाhaving gone
गत्वा:
TypeVerb
Rootगम्
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral), prior action
त्वरितम्quickly / in haste
त्वरितम्:
TypeAdjective
Rootत्वरित
FormNeuter, Accusative, Singular
दूतःmessenger
दूतः:
Karta
TypeNoun
Rootदूत
FormMasculine, Nominative, Singular
कृष्णायाःof Kṛṣṇā (Draupadī)
कृष्णायाः:
TypeNoun
Rootकृष्णा
FormFeminine, Genitive, Singular
भवनम्house, residence
भवनम्:
Karma
TypeNoun
Rootभवन
FormNeuter, Accusative, Singular
नृपO king
नृप:
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Vocative, Singular
न्यवेदयत्reported, informed
न्यवेदयत्:
TypeVerb
Rootनि + अवेदय (विद्/वेद् caus.)
FormImperfect (Laṅ), Third, Singular, Parasmaipada
मतम्opinion, decision
मतम्:
Karma
TypeNoun
Rootमत
FormNeuter, Accusative, Singular
धीमान्wise, intelligent
धीमान्:
TypeAdjective
Rootधीमन्
FormMasculine, Nominative, Singular
धर्मराजस्यof Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
धर्मराजस्य:
TypeNoun
Rootधर्मराज
FormMasculine, Genitive, Singular
निश्चितम्decided, settled
निश्चितम्:
TypeAdjective
Rootनिश्चित
Formक्त (past passive participle), Neuter, Accusative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kṛṣṇā (Draupadī)
D
Dharmarāja (Yudhiṣṭhira)
D
dūta (messenger)
B
bhavana (residence)

Educational Q&A

The verse highlights ethical communication: a messenger must convey a ruler’s settled decision accurately and promptly. It also reflects the seriousness of Dharmarāja’s (Yudhiṣṭhira’s) resolved judgment, implying responsibility both in deciding and in transmitting that decision.

A messenger hastens to Draupadī’s residence and informs her of Yudhiṣṭhira’s firmly determined decision. The scene functions as a narrative link, moving the consequences of the king’s decision into Draupadī’s sphere.