Shloka 1
पुनर्द्यूत-समाह्वानम्
Renewed Summons to the Dice-Game and Exile Wager
अफ्-४-क+ सप्तषष्टितमो< ध्याय: प्रातिकामीके बुलानेसे न आनेपर दुःशासनका सभामें द्रोपदीको केश पकड़कर घसीटकर लाना एवं सभासदोंसे द्रौपदीका प्रश्न वैशम्पायन उवाच धिगस्तु क्षत्तारमिति ब्रुवाणो दर्पेण मत्तो धृतराष्ट्रस्य पुत्र: । अवैक्षत प्रातिकामी सभाया- मुवाच चैनं परमार्यमध्ये,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! धृतराष्ट्रपुत्र दुर्योधन गर्वसे उन्मत्त हो रहा था। उसने “विदुरको धिक्कार है” ऐसा कहकर प्रातिकामीकी ओर देखा और सभामें बैठे हुए श्रेष्ठ पुरुषोंक बीच उससे कहा
Vaiśampāyana uvāca | dhig astu kṣattāram iti bruvāṇo darpeṇa matto dhṛtarāṣṭrasya putraḥ | avaikṣata prātikāmīṁ sabhāyām uvāca cainaṁ paramāryamadhye ||
Vaiśampāyana nói: “Say men vì kiêu mạn, con trai của Dhṛtarāṣṭra thốt lên: ‘Thật đáng hổ thẹn cho vị quan chưởng nội (Vidura)!’ Rồi hắn nhìn về phía Prātikāmin và, giữa hội trường nơi các bậc ưu tú đang ngồi, cất lời với y.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how arrogance (darpa) clouds judgment: Duryodhana publicly censures Vidura—an embodiment of prudent counsel—showing ethical decline in the court. Disrespect toward wise advisors is portrayed as a symptom of adharma that precipitates greater wrongdoing.
In the royal assembly, Duryodhana—elated and emboldened—utters a denunciation of the chamberlain Vidura and then turns to the attendant Prātikāmin, addressing him before the gathered nobles, setting up the next command in the unfolding court crisis.