Next Verse

Shloka 1

याज्ञसेनी-प्रश्नः

Draupadī’s Question in the Assembly

औपनआक्ात छा 2 - प्राचीनकालमें प्रचलित एक सिक्का, जो एक कर्ष अथवा सोलह मासे सोनेका बना होता था। द्विषष्टितमो5 ध्याय: धृतराष्ट्रको विदुरकी चेतावनी वैशम्पायन उवाच एवं प्रवर्तिते द्यूते घोरे सर्वापहारिणि | सर्वसंशयनिर्मोक्ता विदुरो वाक्यमब्रवीत्‌,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! इस प्रकार जब सर्वस्वका अपहरण करनेवाली वह भयानक द्यूतक्रीड़ा चल रही थी, उसी समय समस्त संशयोंका निवारण करनेवाले विदुरजी बोल उठे

Vaiśampāyana uvāca: evaṁ pravartite dyūte ghore sarvā-pahāriṇi | sarva-saṁśaya-nirmoktā viduro vākyam abravīt ||

Vaiśampāyana nói: “Hỡi Janamejaya, khi ván xúc xắc ghê rợn ấy—ván chơi tước sạch mọi thứ của con người—đang diễn ra, Vidura, người xua tan mọi nghi hoặc, đã cất lời như sau.”

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
एवम्thus
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
प्रवर्तितेwhen (it was) set in motion/ongoing
प्रवर्तिते:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootप्रवर्तित
FormNeuter, Locative, Singular
द्यूतेin the gambling (game)
द्यूते:
Adhikarana
TypeNoun
Rootद्यूत
FormNeuter, Locative, Singular
घोरेterrible
घोरे:
TypeAdjective
Rootघोर
FormNeuter, Locative, Singular
सर्वापहारिणिtaking away everything
सर्वापहारिणि:
TypeAdjective
Rootसर्वापहारिन्
FormNeuter, Locative, Singular
सर्वसंशयनिर्मोक्ताremover of all doubts
सर्वसंशयनिर्मोक्ता:
Karta
TypeNoun
Rootसर्वसंशयनिर्मोक्तृ
FormMasculine, Nominative, Singular
विदुरःVidura
विदुरः:
Karta
TypeNoun
Rootविदुर
FormMasculine, Nominative, Singular
वाक्यम्speech/words
वाक्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाक्य
FormNeuter, Accusative, Singular
अब्रवीत्spoke/said
अब्रवीत्:
TypeVerb
Rootब्रू
FormImperfect, 3rd, Singular, Parasmaipada

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
V
Vidura
D
dyūta (dice-game)

Educational Q&A

The verse frames gambling as a morally ruinous force that can confiscate one’s entire life-situation; it also elevates wise counsel (Vidura) as the means to cut through confusion and restore ethical clarity.

As the catastrophic dice match is underway, the narrator signals a turning point: Vidura—known for clear-sighted judgment—intervenes and begins to speak, preparing to warn and advise amid the unfolding injustice.