Shloka 5
Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match
मेरु और मन्दराचलके बीचमें प्रवाहित होनेवाली शैलोदा नदीके दोनों तटोंपर छिठ्रोंमें वायुके भर जानेसे वेणुकी तरह बजनेवाले बाँसोंकी रमणीय छायामें जो लोग बैठते और विश्राम करते हैं
duryodhana uvāca | meru-mandarācalayoḥ madhye pravahantyāḥ śailodāyā nadīyā ubhayataṭeṣu chidrāntareṣu vāyor āpūryamāṇeṣu veṇur iva ninādavatāṃ veṇūnāṃ ramaṇīyāyāṃ chāyāyāṃ ye janā upaviśanti viśrāmyanti ca, te khasā ekāśanā āhāḥ pradarā dīrghaveṇavaḥ pāradaḥ pulindāḥ taṅgaṇāḥ parataṅgaṇāś ca nṛpāḥ pīpīlikābhiḥ nirhṛtaṃ pīpīlika-nāma suvarṇaṃ rāśīn rāśīn upahṛtya dāna-bhūtam ājagmuḥ | tasya mānaṃ droṇena kriyate || kṛṣṇollalāmāṃ śvamārāj chuklāṃ śānyāj chaśi-prabhān | himavat-puṣpajaṃ caiva svādu kṣaudraṃ tathā bahu ||
Duryodhana nói: “Giữa núi Meru và Mandara chảy sông Śailodā. Trên cả hai bờ, trong những hõm sâu nơi gió tụ lại, rặng trúc ngân vang như sáo; dưới bóng mát khoan khoái ấy, người ta ngồi nghỉ. Các vua—Khasa, Ekāśana, Āha, Pradara, Dīrghaveṇu, Pārada, Pulinda, Taṅgaṇa, Parataṅgaṇa và những kẻ khác—đã mang đến làm cống phẩm những đống vàng lớn gọi là ‘Pīpīlika’, tương truyền do kiến đào bới đem lên; số lượng được đo bằng đơn vị droṇa. Lại còn có vô vàn mật ong ngọt và nhiều vật phẩm hiếm lạ khác.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The passage highlights how political sovereignty expresses itself through tribute and displays of wealth; ethically, it invites reflection on the allure of material splendor and how such magnificence can fuel pride, rivalry, and courtly tension—forces that later contribute to conflict.
Duryodhana is describing distant regions and peoples who bring extraordinary tribute—especially ‘Pīpīlika’ gold associated with ants—along with other rare goods. The description functions as a catalogue of the empire’s reach and the opulence surrounding the royal court.