Shloka 396
Adhyāya 52 (Sabhā-parva): Vidura Invites Yudhiṣṭhira to Hastināpura for the Dice Match
पर्यस्त इव लोको<यं युधिष्ठटिरनिवेशने । अनेक देशोंमें उत्पन्न और विभिन्न जातिके लोगोंके आगमनसे युधिष्ठिरके यज्ञमण्डपमें मानो यह सम्पूर्ण लोक ही एकत्र हुआ जान पड़ता था
paryasta iva loko 'yaṃ yudhiṣṭhirāniveśane | aneka-deśeṣu utpanna-janānāṃ nānā-jāti-janasya ca āgamanāt yudhiṣṭhirasya yajña-maṇḍape mānavaḥ ayaṃ samasta-lokaḥ eva ekatra saṃniviṣṭa iva pratibhāti |
Duryodhana nói: “Tựa như cả thế gian bị lật úp rồi đổ dồn vào một chỗ—vào khu nội điện của Yudhiṣṭhira. Bởi người sinh từ muôn xứ và thuộc nhiều cộng đồng khác nhau đã kéo đến, nên mạn-đà-la tế lễ của Yudhiṣṭhira trông như thể toàn thế giới tụ hội tại đó.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how public honor and collective acclaim can intensify rivalry: Duryodhana interprets Yudhiṣṭhira’s flourishing royal sacrifice as a world-gathering spectacle, revealing the ethical danger of envy when confronted with another’s success.
During Yudhiṣṭhira’s grand sacrificial proceedings, people from many lands and communities arrive in great numbers. Duryodhana remarks that the sacrificial pavilion looks as though the whole world has assembled there, a reaction that foreshadows his growing resentment.