Shloka 13
Rājasūyābhiṣeka-darśana: Duryodhana’s Observation of the Consecration
अमर्षण: सवा: प्रकृतीरभिभूय परं स्थित: । क्लेशान् मुमुक्षु: परजान् स वै पुरुष उच्यते
amarṣaṇaḥ sarvāḥ prakṛtīr abhibhūya paraṁ sthitaḥ | kleśān mumukṣuḥ parājān sa vai puruṣa ucyate ||
Duryodhana nói: “Người ta chỉ thật sự được gọi là bậc trượng phu khi giữ mối căm hờn không chịu khuất trước kẻ thù, chế ngự mọi thế lực đối nghịch rồi đứng vững ở ngôi tối thượng; và khi khao khát giải thoát dân mình khỏi những khổ đau do quân thù gây ra.”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse frames ‘true manhood’ in political-ethical terms: firmness against enemies, the capacity to subdue hostile forces, and a ruler’s intention to relieve his own people from enemy-caused suffering—an ideal of protective kingship (rājadharma), though voiced in a martial, uncompromising tone.
In the Sabha Parva context, Duryodhana is articulating a standard of strength and rulership: a leader should not tolerate enemy aggression, should defeat opponents, and should aim to secure the welfare of his subjects by removing the hardships imposed by adversaries.