Shloka 34
ईश्वरत्वं पृथिव्याश्व॒ वसुमत्तां च तादृशीम् । यज्ञं च तादृशं दृष्टवा मादृश: को न संज्वरेत्,शत्रुओंके पास समस्त भूमण्डलका वह साम्राज्य, वैसी धन-रत्नोंसे भरी सम्पदा और उनका वैसा उत्कृष्ट राजसूययज्ञ देखकर मेरे-जैसा कौन पुरुष चिन्तित न होगा?
īśvaratvaṃ pṛthivyāś ca vasumattāṃ ca tādṛśīm | yajñaṃ ca tādṛśaṃ dṛṣṭvā mādṛśaḥ ko na saṃjvaret ||
Duryodhana nói: “Thấy họ nắm quyền bá chủ khắp cõi đất, có của cải và vinh quang rực rỡ như thế, lại còn cử hành một đại tế lễ huy hoàng đến vậy—thì kẻ như ta sao có thể không bừng bừng lo lắng?”
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how the sight of another’s success—sovereignty, wealth, and public honor—can ignite inner burning (saṃjvara) in an untrained mind. Ethically, it warns that envy and comparison, if indulged, become the psychological starting point for adharma.
After witnessing the extraordinary royal prosperity and the grandeur of the sacrifice associated with the Pāṇḍavas’ rise, Duryodhana confesses his agitation. This confession foreshadows his later choices, as his jealousy and insecurity harden into hostility.