Shloka 16

दुर्योधनस्य बलिवर्णनम् — Duryodhana’s Description of Tribute at the Rājasūya

Devanagari script

पाण्डवश्रीप्रतप्तस्य ध्यायमानस्य गच्छत: । दुर्योधनस्थ नृपते: पापा मतिरजायत,पाण्डवोंकी राजलक्ष्मीसे संतप्त हो उसीका चिन्तन करते हुए जानेवाले राजा दुर्योधनके मनमें पापपूर्ण विचारका उदय हुआ

Transliteration

pāṇḍavaśrīprataptasya dhyāyamānasya gacchataḥ | duryodhanasya nṛpateḥ pāpā matir ajāyata ||

Translation

Vaiśampāyana nói: Vua Duryodhana tiếp tục bước đi, lòng bị thiêu đốt từ bên trong bởi vinh quang vương giả của các Pāṇḍava và cứ mãi nghiền ngẫm về điều ấy. Ngay trong tâm trí ông, một quyết ý tội lỗi bỗng trỗi dậy—lòng đố kỵ chín muồi thành một ý định phi đạo, sẽ còn thúc đẩy những việc sai trái về sau.

Word by Word

• पाण्डवश्रीप्रतप्तस्य: of (him) scorched by the Pandavas’ royal fortune
• पाण्डवश्रीप्रतप्तस्य: Adhikarana
• Type: Adjective
• Root: पाण्डव-श्री-प्रतप्त
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• ध्यायमानस्य: of (him) meditating/thinking
• ध्यायमानस्य: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: ध्याय (धातु: ध्यै) + शानच्
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• गच्छतः: of (him) going
• गच्छतः: Adhikarana
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु: गम्) + शतृ
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• दुर्योधनस्य: of Duryodhana
• दुर्योधनस्य: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: दुर्योधन
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• नृपतेः: of the king
• नृपतेः: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: नृपति
• Form: Masculine, Genitive, Singular

• पापा: sinful/evil
• पापा: Karta
• Type: Adjective
• Root: पाप
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• मतिः: thought/idea
• मतिः: Karta
• Type: Noun
• Root: मति
• Form: Feminine, Nominative, Singular

• अजायत: arose/was born
• Type: Verb
• Root: जन् (धातु: जन्)
• Form: Imperfect (लङ्), 3rd, Singular

Speaker

वैशम्पायन उवाच

Characters & Entities

• Vaiśampāyana
• Duryodhana
• Pāṇḍavas