Shloka 10
Dyūta-kathā-praśnaḥ — Inquiry into the Dice-Game Calamity
पितामह! देवर्षि भगवान् नारदने स्वर्ग, अन्तरिक्ष और पृथ्वीविषयक तीन प्रकारके उत्पात बताये हैं। क्या शिशुपालके मारे जानेसे वे महान् उत्पात शान्त हो गये? ।। वैशम्पायन उवाच राज्ञस्तु वचन श्रुत्वा पराशरसुत: प्रभु: । कृष्णद्वैपायनो व्यास इदं वचनमबत्रवीत्,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! राजा युधिष्ठिरका यह प्रश्न सुनकर पराशरनन्दन कृष्णद्वैपायन भगवान् व्यासने इस प्रकार कहा--
pitāmaha! devarṣi bhagavān nāradena svarga-antarikṣa-pṛthivī-viṣayakās trividha utpātāḥ kathitāḥ. kiṃ śiśupālasya māraṇena te mahānto 'tpātāḥ śāntā abhavan? || vaiśampāyana uvāca janamejaya! rājñas tu vacanaṃ śrutvā parāśara-sutaḥ prabhuḥ kṛṣṇa-dvaipāyano vyāsa idaṃ vacanam abravīt ||
Vaiśampāyana thưa: “Tâu Janamejaya! Vua Yudhiṣṭhira đã hỏi: ‘Bạch Tổ phụ, thánh hiền Nārada đã nói về ba loại điềm gở thuộc trời, khoảng giữa không trung, và mặt đất. Sau khi Śiśupāla bị giết, những điềm lớn ấy đã lắng dịu chăng?’ Nghe lời nhà vua, bậc đại năng Kṛṣṇa-Dvaipāyana Vyāsa, con của Parāśara, đáp như sau.”
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic habit of inquiry: rulers and elders assess extraordinary events (utpātas) not as mere spectacle but as signals about the state of cosmic and social order. It also underscores reliance on authoritative sages (Nārada, Vyāsa) for interpreting such signs responsibly.
Within the frame narration, Vaiśampāyana reports that Yudhiṣṭhira asks Bhīṣma whether the threefold portents described by Nārada—affecting heaven, the mid-region, and earth—were calmed after Śiśupāla’s death. Vyāsa then begins his response, as introduced by Vaiśampāyana.