Shloka 106
मायासभायां दुर्योधनस्य अवमान-प्रसङ्गः
Duryodhana’s Humiliation in the Hall of Māyā
निमज्जिष्यति यं दृष्टवा सो<स्य मृत्युर्भविष्यति । तब पुनः उसी अदृश्य भूतने यह उत्तर दिया--'जिसके द्वारा गोदमें लिये जानेपर पाँच सिरवाले दो सर्पोकी भाँति इसकी पाँचों अँगुलियोंसे युक्त दो अधिक भुजाएँ पृथ्वीपर गिर जायँगी और जिसे देखकर इस बालकका ललाटवर्ती तीसरा नेत्र भी ललाटमें लीन हो जायगा, वही इसकी मृत्युमें निमित्त बनेगा”
nimajjiṣyati yaṁ dṛṣṭvā so ’sya mṛtyur bhaviṣyati |
Bhīṣma nói: “Khi nhìn thấy kẻ đã được định sẽ chìm vào diệt vong, người ấy sẽ trở thành nguyên nhân cái chết của đứa trẻ này.” Rồi thực thể vô hình kia lại đáp thêm: “Người mà—khi bồng đứa trẻ này đặt lên lòng—hai cánh tay thừa của nó, mỗi tay đủ năm ngón như đôi rắn năm đầu, sẽ rơi xuống đất; và khi trông thấy người ấy, con mắt thứ ba trên trán đứa trẻ cũng sẽ rút lại, hòa vào trán—chỉ người ấy mới là duyên cớ dẫn đến cái chết của nó.”
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The passage emphasizes the inevitability of destiny as indicated through omens: extraordinary bodily signs are portrayed as temporary and are removed when the destined agent appears, underscoring that death and downfall arise through a specific causal ‘nimitta’ aligned with fate and prior karma.
Bhīṣma reports a prophetic statement: an unseen being explains that the child’s abnormal features—two extra arms and a third eye—will disappear when a particular person takes him into the lap and is seen by him; that same person will later become the instrumental cause of the child’s death.