Shloka 2
अर्हणनिर्णयः
Decision on the Highest Honor at the Assembly
नारदप्रमुखास्तस्यामन्तर्वेद्यां महात्मन: । समासीना: शुशुभिरे सह राजर्षिभिस्तदा,महात्मा राजा युधिष्ठिरके उस यज्ञभवनमें राजर्षियोंके साथ बैठे हुए नारद आदि महर्षि उस समय ब्रह्माजीकी सभामें एकत्र हुए देवताओं और देवर्षियोंके समान सुशोभित हो रहे थे। बीच-बीचमें यज्ञसम्वन्धी एक-एक कर्मसे अवकाश पाकर अत्यन्त प्रतिभाशाली विद्वान आपसमें जल्पः (वाद-विवाद) करते थे। “यह इसी प्रकार होना चाहिये”, “नहीं, ऐसे नहीं होना चाहिये", “यह बात ऐसी ही है, ऐसी ही है, इससे भिन्न नहीं है।” इस प्रकार कह- कहकर बहुत-से वितण्डावादीः5 द्विज वहाँ वाद-विवाद करते थे
vaiśampāyana uvāca | nāradapramukhās tasyām antarvedyāṁ mahātmanaḥ | samāsīnāḥ śuśubhire saha rājarṣibhis tadā ||
Vaiśampāyana nói: Trong nội đàn thiêng liêng ấy, các hiền triết đại hồn do Nārada dẫn đầu ngồi tụ hội và rực rỡ uy nghi, bên cạnh các bậc vương hiền. Sự hiện diện của họ khiến điện tế mang phong thái một hội trường thần thánh, nơi học vấn, tiết chế và trật tự nghi lễ nâng đỡ công cuộc hành trì dharma của nhà vua.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic kingship supported by learned sages: a ruler’s public acts (especially sacrifice and governance) gain legitimacy and ethical weight when conducted within ritual order and under the guidance of spiritually accomplished teachers.
In the sacrificial precinct, eminent sages headed by Nārada are seated alongside royal seers, and their gathered presence makes the scene resemble a divine assembly, underscoring the grandeur and solemnity of the rite being performed.