Shloka 43
Adhyāya 31: Rājasūya-samāgama — The Gathering of Kings and the Ordering of Hospitality
चित्रभानु: सुरेशश्व॒ अनलस्त्वं विभावसो । स्वर्गद्वारस्पृशश्चवासि हुताशो ज्वलनः शिखी,विभावसो! आप ही चित्रभानु, सुरेश और अनल कहलाते हैं। आप सदा स्वर्गद्वारका स्पर्श करते हैं। आप आहुति दिये हुए पदार्थोंको खाते हैं, इसलिये हुताशन हैं। प्रज्वलित होनेसे ज्वलन और शिखा (लपट) धारण करनेसे शिखी हैं
citrabhānuḥ sureśaś ca analas tvaṃ vibhāvaso | svargadvāraspṛśaś cāsi hutāśo jvalanaḥ śikhī vibhāvaso ||
Sahadeva tán dương Thần Lửa: “Hỡi Vibhāvasu, Ngài được gọi là Citrabhānu, Sureśa và Anala. Ngọn lửa của Ngài luôn chạm đến cổng trời. Vì Ngài ăn nhận các lễ vật đã dâng nên gọi là Hutāśa; vì Ngài bừng cháy rực rỡ nên gọi là Jvalana; và vì Ngài mang mào lửa nên gọi là Śikhī.”
सहदेव उवाच
Educational Q&A
The verse highlights Agni as the sacred mediator of offerings and a purifier who upholds ritual truth: fire ‘consumes’ oblations, rises heavenward, and thus symbolizes the ethical seriousness of vows, sacrifices, and truthful conduct performed before a divine witness.
Sahadeva is addressing and praising Agni by enumerating his traditional names and qualities—his brilliance, his insatiable consuming nature, his role as receiver of offerings, and his upward-reaching flames—using these epithets as a formal invocation/stuti within the ongoing discourse of the chapter.