Previous Verse
Next Verse

Shloka 20

सहदेव-दक्षिण-दिग्विजयः — Sahadeva’s Southern Conquest and the Māhiṣmatī–Agni Encounter

वृत: सुमहता राजन्‌ बलेन चतुरक्षिणा: । आजगाम पुनर्वीर: शक्रप्रस्थं पुरोत्तमम्‌

vṛtaḥ sumahatā rājan balena caturakṣiṇāḥ | ājagāma punar vīraḥ śakraprasthaṃ purottamam ||

Vaiśampāyana thưa: Tâu Đại vương, được một đạo quân tứ binh vô cùng hùng hậu vây quanh, dũng sĩ Arjuna lại trở về Śakraprastha (Indraprastha), kinh thành ưu việt ấy. Sau khi khuất phục các vua chúa trong chiến trận, chàng thu cống nạp và bảo vật, nhưng vẫn đặt những bậc quân vương bại trận trở lại trị vì xứ sở của họ—kết hợp chinh phục với sự tiết chế chính trị—rồi trở về mang theo của cải, châu báu và những tuấn mã phi nhanh được dâng tặng.

वृतःsurrounded
वृतः:
Karta
TypeAdjective
Rootवृत (वृ धातु, क्त)
FormMasculine, Nominative, Singular
सुमहताby a very great (force)
सुमहता:
Karana
TypeAdjective
Rootसुमहत्
FormNeuter, Instrumental, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
बलेनby (an) army/force
बलेन:
Karana
TypeNoun
Rootबल
FormNeuter, Instrumental, Singular
चतुरक्षिणाby a four-limbed (fourfold) [army]
चतुरक्षिणा:
Karana
TypeAdjective
Rootचतुरक्षिन्
FormNeuter, Instrumental, Singular
आजगामcame/returned
आजगाम:
TypeVerb
Rootआ-गम्
FormPerfect (Liṭ), 3rd, Singular
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
वीरःthe hero
वीरः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Singular
शक्रप्रस्थम्to Śakraprastha (Indraprastha)
शक्रप्रस्थम्:
Karma
TypeNoun
Rootशक्रप्रस्थ
FormNeuter, Accusative, Singular
पुरोत्तमम्the best city
पुरोत्तमम्:
Karma
TypeAdjective
Rootपुरोत्तम
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
A
Arjuna
Ś
Śakraprastha (Indraprastha)
C
catur-aṅga-bala (fourfold army)

Educational Q&A

The verse highlights a dharmic model of conquest: power is exercised with restraint—victory is followed by orderly governance, collection of tribute, and restoration of local rulers rather than needless destruction.

After campaigns that bring in tribute and resources, Arjuna returns to Śakraprastha/Indraprastha accompanied by a large fourfold army, marking the completion of a successful expedition and the consolidation of Yudhiṣṭhira’s political standing.