Shloka 10
Jarāsandha-prastāvaḥ — Nīti-cintā ca Jarāsandhasya janma-vṛttāntaḥ
The Jarāsandha Prelude: Strategic Counsel and Birth Account
Devanagari script
क्षत्रिय: सर्वशो राजन् यस्य वृत्तिरद्धिषज्जये | सर्वेर्गुणैविह्ीनो5पि वीर्यवान् हि तरेद् रिपून्,महाराज! शत्रुओंको जीतनेमें जिसकी प्रवृत्ति हो, वही सब प्रकारसे श्रेष्ठ क्षत्रिय है। बलवान पुरुष सब गुणोंसे हीन हो, तो भी वह शत्रुओंके संकटसे पार हो सकता है
Translation
Arjuna nói: Muôn tâu Đại vương, kṣatriya nào luôn hướng tâm vào việc khuất phục kẻ thù, kẻ ấy mới thật là kṣatriya tối thượng. Người có sức mạnh, dẫu thiếu các đức tính khác, vẫn có thể vượt qua tai họa do quân thù gây nên.
Word by Word
क्षत्रियःa Kshatriya (warrior)
क्षत्रियः:
Karta
TypeNoun
Rootक्षत्रिय
FormMasculine, Nominative, Singular
सर्वशःin every way, wholly
सर्वशः:
TypeIndeclinable
Rootसर्वशः
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
यस्यwhose
यस्य:
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
वृत्तिःconduct, inclination, activity
वृत्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootवृत्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
अधिषज्जयेis intent on / is set upon
अधिषज्जये:
TypeVerb
Rootअधि-षद्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada, Indicative
जयॆin victory; in conquering
जयॆ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootजि
FormMasculine, Locative, Singular
सर्वैःwith all
सर्वैः:
Karana
TypeAdjective
Rootसर्व
FormMasculine/Neuter, Instrumental, Plural
गुणैःqualities, virtues
गुणैः:
Karana
TypeNoun
Rootगुण
FormMasculine, Instrumental, Plural
विहीनःdevoid (of)
विहीनः:
TypeAdjective
Rootविहीन
FormMasculine, Nominative, Singular
अपिeven, although
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
वीर्यवान्possessing valor/strength
वीर्यवान्:
Karta
TypeAdjective
Rootवीर्यवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
हिindeed, for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
तरेत्would cross over; would overcome
तरेत्:
TypeVerb
Rootतॄ
FormPresent, 3rd, Singular, Optative, Parasmaipada
रिपून्enemies
रिपून्:
Karma
TypeNoun
Rootरिपु
FormMasculine, Accusative, Plural
महाराजO great king
महाराज:
TypeNoun
Rootमहाराज
FormMasculine, Vocative, Singular
Speaker
अर्जुन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Meter (Chandas)
Sandhi Notes