Shloka 11
Chapter 15: Counsel on Initiative vs. Renunciation in the Rajasuya Project (सभापर्व, अध्याय १५)
Devanagari script
भीम उवाच अनारम्भपरो राजा वल्मीक इव सीदति । दुर्बलश्षानुपायेन बलिनं योडधितिष्ठति,भीमसेन बोले--महाराज! जो राजा उद्योग नहीं करता तथा जो दुर्बल होकर भी उचित उपाय अथवा युक्तिसे काम न लेकर किसी बलवानसे भिड़ जाता है, वे दोनों दीमकोंके बनाये हुए मिट्टीके ढेरके समान नष्ट हो जाते हैं
Transliteration
bhīma uvāca | anārambha-paro rājā valmīka iva sīdati | durbalaḥ śānu-pāyena balinaṃ yo ’dhitiṣṭhati ||
Translation
Bhīma nói: “Một vị vua chỉ chuộng sự bất động sẽ lún chìm như gò mối. Cũng vậy, kẻ yếu mà không dùng phương kế và mưu lược thích đáng, lại dám đối đầu với kẻ mạnh—người ấy cũng sẽ đi đến diệt vong.”
Word by Word
भीमःBhima
भीमः:
Karta
TypeNoun
Rootभीम
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, 3rd, Singular, Parasmaipada
अनारम्भपरःone devoted to non-initiative (inactive)
अनारम्भपरः:
TypeAdjective
Rootअनारम्भपर
FormMasculine, Nominative, Singular
राजाking
राजा:
Karta
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Nominative, Singular
वल्मीकःanthill
वल्मीकः:
TypeNoun
Rootवल्मीक
FormMasculine, Nominative, Singular
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
सीदतिperishes / sinks / comes to ruin
सीदति:
TypeVerb
Rootसद्
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
दुर्बलःweak (man)
दुर्बलः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्बल
FormMasculine, Nominative, Singular
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अनुपायेनwithout a means/strategy
अनुपायेन:
Karana
TypeNoun
Rootअनुपाय
FormMasculine, Instrumental, Singular
बलिनम्a strong (man)
बलिनम्:
Karma
TypeNoun
Rootबलिन्
FormMasculine, Accusative, Singular
यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अधितिष्ठतिattacks / confronts / stands against
अधितिष्ठति:
TypeVerb
Rootअधि-स्था
FormPresent, 3rd, Singular, Parasmaipada
Speaker
भीम उवाच
Characters & Entities
B
Bhima (Bhimasena)K
king (rājā)A
anthill/termite-mound (valmīka)Verse Rasa (Emotional Essence)
Geographic Context
Sandhi Notes