Previous Verse
Next Verse

Shloka 3

Jarāsandha as Obstacle to the Rājasūya — Kṛṣṇa’s Strategic Genealogical Brief

Sabhā Parva, Adhyāya 13

हरिश्नन्द्रे च राजर्षि रोचमानं विशेषत: । यज्वानं यज्ञमाहर्तु राजसूयमियेष स:,राजसूययज्ञ करनेवाले महात्मा राजर्षियोंकी वैसी महिमा सुनकर तथा पुण्यकर्मोंद्वारा उत्तम लोकोंकी प्राप्ति होती देखकर एवं यज्ञ करनेवाले राजर्षि हरिश्वन्द्रका महान्‌ तेज (तथा विशेष वैभव एवं आदर-सत्कार) सुनकर उनके मनमें राजसूययज्ञ करनेकी इच्छा हुई

hariścandre ca rājarṣi rocamānaṃ viśeṣataḥ | yajvānaṃ yajñam āhartum rājasūyam iyeṣa saḥ ||

Vaiśampāyana nói: Nghe đặc biệt về vinh quang rạng ngời của vương thánh Hariścandra—rằng người hành tế lễ, nhờ nghi lễ thanh tịnh, đạt đến các cõi cao quý—và biết rõ quang huy lớn lao cùng những vinh dự mà ông nhận được với tư cách người cử hành tế lễ, ngài bèn khởi ý muốn tiến hành Rājasūya, đại lễ đăng quang của bậc vương giả.

हरिश्वन्द्रेin/with regard to Hariścandra
हरिश्वन्द्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootहरिश्वन्द्र
FormMasculine, Locative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
राजर्षिthe royal sage
राजर्षि:
Karta
TypeNoun
Rootराजर्षि
FormMasculine, Nominative, Singular
रोचमानम्shining, resplendent
रोचमानम्:
Karma
TypeAdjective
Rootरोचमान
FormMasculine, Accusative, Singular
विशेषतःespecially
विशेषतः:
TypeIndeclinable
Rootविशेषतः
यज्वानम्the sacrificer
यज्वानम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्वन्
FormMasculine, Accusative, Singular
यज्ञम्sacrifice
यज्ञम्:
Karma
TypeNoun
Rootयज्ञ
FormMasculine, Accusative, Singular
आहर्तुम्to perform/bring about (to undertake)
आहर्तुम्:
TypeVerb
Rootआ-हृ
FormInfinitive
राजसूयम्the Rājasūya (royal consecration sacrifice)
राजसूयम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजसूय
FormMasculine, Accusative, Singular
इयेषdesired, wished
इयेष:
TypeVerb
Rootइष्
FormPerfect, Third, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
H
Hariścandra
R
Rājasūya (sacrifice)

Educational Q&A

The verse links righteous ritual action (yajña) and the fame of dharmic kingship with the aspiration for higher status: hearing that sacrificial merit leads to exalted worlds and public honor, a ruler becomes motivated to pursue the Rājasūya. Ethically, it highlights how exemplars of dharma (like Hariścandra) inspire others toward sanctioned, duty-bound ambition rather than mere conquest.

Vaiśampāyana reports that, after hearing of Hariścandra’s exceptional radiance and prestige as a sacrificer—and the belief that such rites yield superior heavenly attainments—the (unnamed in this pāda) king develops the intention to perform the Rājasūya sacrifice.