Shloka 1
राजसूयविचारः — Deliberation on the Rajasuya and the Summoning of Kṛṣṇa
अपड-#-#रू- - 'एतत् सत्य ब्रह्मपुरम” इस श्रुतिसे भी उसकी नित्यता ही सूचित होती है। ३. आयुर्वेद, धर्नुर्वेद, गान्धर्ववेद और अर्थशास्त्र--ये चार उपवेद माने गये हैं। २. अकार, उकार, मकार, अर्धमात्रा, नाद, बिन्दु और शक्ति--ये प्रणवके सात प्रकार हैं अथवा संस्कृत, प्राकृत, पैशाची, अपभ्रंश, ललित, मागध और गद्य--ये वाणीके सात प्रकार जानने चाहिये। द्वादशो<ड् ध्याय: राजा हरिश्रन्द्रका माहात्म्य तथा युधिष्ठिरके प्रति राजा पाण्डुका संदेश युधिछ्िर उवाच प्रायशो राजलोकस्ते कथितो वदतां वर । वैवस्वतसभायां तु यथा वदसि मे प्रभो,युधिष्ठिर बोले--वक्ताओंमें श्रेष्ठ भगवन्! जैसा आपने मुझसे वर्णन किया है, उसके अनुसार सूर्यपुत्र यमकी सभामें ही अधिकांश राजालोगोंकी स्थिति बतायी गयी है
Yudhiṣṭhira uvāca | prāyaśo rājalokas te kathito vadatāṁ vara | vaivasvatasabhāyāṁ tu yathā vadasi me prabho ||
Yudhiṣṭhira nói: “Bậc thuyết giả tối thượng! Theo như ngài đã thuật lại cho ta, dường như cảnh ngộ và nơi đến của phần lớn các bậc vương giả được nói đến chủ yếu trong hội đường của Vaivasvata (Diêm Vương Yama). Thưa chúa tể, ngài đã giải thích với ta như vậy.”
युधिछ्िर उवाच
Educational Q&A
Even rulers are subject to moral reckoning; the verse frames kingship within accountability after death, associated here with Yama’s court, implying that power does not exempt one from dharma’s consequences.
Yudhiṣṭhira addresses the speaker and reflects on the preceding description, noting that the discussion has largely centered on the state of kings in Vaivasvata (Yama)’s assembly, and he seeks clarity/continuation on that account.