Shloka 21
शब्दस्पर्शों तथा रूप॑ रसो गन्धश्ष भारत । प्रकृतिश्न विकारश्न यच्चान्यत् कारणं भुव:,अथर्वांगिरस, सूर्यकिरणोंका पान करनेवाले बालखिल्य, मन, अन्तरिक्ष, विद्या, वायु, तेज, जल, पृथ्वी, शब्द, स्पर्श, रूप, रस, गन्ध, प्रकृति, विकृति तथा पृथ्वीकी रचनाके जो अन्य कारण हैं, इन सबके अभिमानी देवता,
śabda-sparśau tathā rūpaṁ raso gandhaś ca bhārata | prakṛtiś ca vikāraś ca yac cānyat kāraṇaṁ bhuvaḥ ||
Nārada nói: “Hỡi Bharata, âm thanh và xúc chạm, hình sắc, vị và hương—cùng với Prakṛti (Tự tính nguyên sơ) và các biến hiện của nó, và bất cứ nguyên nhân nào khác làm nên cấu thành của thế giới—(tất cả các nguyên lý ấy đều do những vị thần chủ quản tương ứng cai quản).”
नारद उवाच
Educational Q&A
The verse frames the world as arising from fundamental principles—sense-qualities (sound, touch, form, taste, smell) and the pair prakṛti (Nature) and vikāra (its evolutes)—implying an ordered cosmos where each domain has a governing principle/deity, encouraging a disciplined, reality-based understanding of existence.
Nārada is instructing the listener (addressed as ‘Bhārata’) by enumerating foundational constituents/causes of the world, as part of a broader explanatory discourse that links cosmic structure with the idea of presiding deities over these elements and qualities.