Shloka 5
उत्पातदर्शनम् — Portents and Kāla among the Vṛṣṇis
युक्त रथं दिव्यमादित्यवर्ण हया हरन् पश्यतो दारुकस्य । ते सागरस्योपरिष्टादवर्तन् मनोजवाश्नतुरो वाजिमुख्या:,भगवानका जो सूर्यके समान तेजस्वी और जुता हुआ दिव्य रथ था, उसे दारुकके देखते-देखते घोड़े उड़ा ले गये। वे मनके समान वेगशाली चारों श्रेष्ठ घोड़े समुद्रके जलके ऊपर-ऊपरसे ही चले गये
yukta-rathaṁ divyam āditya-varṇa-hayā haran paśyato dārukasya | te sāgarasyopariṣṭād avartan mano-javāś caturō vāji-mukhyāḥ ||
Vaiśampāyana nói: Ngay trước mắt Dāruka, bốn tuấn mã—nhanh như ý nghĩ—đã cuốn đi cỗ chiến xa thần diệu, rực sáng như mặt trời, đang được thắng ách. Chúng lướt trên mặt nước biển, như thể đại dương cũng không thể ngăn điều đã được hiến dâng cho ý chỉ của Đấng Tối Thượng. Cảnh ấy nhấn mạnh sự rút lui của thần lực khỏi cõi người sau khi nhà Yādava diệt tận, và sự bất lực của cả người hầu trung tín khi thời gian vũ trụ (kāla) đã xoay chuyển.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the sovereignty of kāla and the withdrawal of divine supports from the world: even sacred instruments (the divine chariot and its horses) depart when their cosmic role is complete, reminding listeners not to cling to power or protection as permanent.
As Dāruka watches, the four sun-bright, thought-swift horses carry away the divine chariot, moving over the ocean’s surface—an extraordinary sign that the Lord’s celestial possessions are leaving the human sphere in the Mausala Parva’s closing events.