Shloka 12
मौसलोत्पत्तिः — The Birth of the Musala and the Sages’ Pronouncement
विभावसु: प्रज्वलितो वाम॑ विपरिवर्तते । नीललोहितमज्जिष्ठा विसृजन्नर्चिष: पृथक्,अग्निदेव प्रजजलित होकर अपनी लपटोंको वामावर्त घुमाते थे। उनसे कभी नीले रंगकी, कभी रक्तवर्णी और कभी मजीठके रंगकी पृथक्-पृथक् लपटें निकलती थीं
vibhāvasuḥ prajvalito vāmaṁ viparivartate | nīlalohitamajjiṣṭhā visṛjann arciṣaḥ pṛthak |
Vaiśampāyana nói: Thần Lửa rực cháy (Vibhāvasu) bỗng xoáy theo vòng trái—điềm dữ—và phóng ra những lưỡi lửa tách biệt: có lưỡi xanh biếc, có lưỡi đỏ như máu, lại có lưỡi đỏ thẫm như màu cây madder. Những sắc lửa trái lẽ thường cùng sự xoay trái của ngọn lửa báo rằng trật tự đạo lý và vũ trụ đang bị chấn động nặng nề, điềm báo tai ương chứ chẳng phải cát tường của nghi lễ.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse uses ritual-omen language to show that when dharma is destabilized, nature and sacred signs also become distorted. A leftward-whirling fire and abnormal flame-colors function as ethical-cosmic warnings: actions that violate order eventually manifest as unavoidable calamity.
Vaiśampāyana describes a portent: Agni, fully kindled, begins to rotate in a leftward spiral and emits distinct flames of unusual colors (blue, blood-red, madder). This is presented as an ominous sign foreshadowing impending disaster in the Mausala Parva events.