Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

अध्याय १: उत्पात-दर्शनम् तथा वृष्णि-विनाश-श्रवणम्

Omens Observed and the Hearing of the Vṛṣṇi Destruction

वैशम्पायन उवाच विश्वामित्रं च कण्वं च नारंद च तपोधनम्‌ । सारणप्रमुखा वीरा ददृशुर्द्धारकां गतान्‌,वैशम्पायनजीने कहा--राजन्‌! एक समयकी बात है, महर्षि विश्वामित्र, कण्व और तपस्याके धनी नारदजी द्वारकामें गये हुए थे। उस समय दैवके मारे हुए सारण आदि वीर साम्बको स्त्रीके वेषमें विभूषित करके उनके पास ले गये। उन सबने उन मुनियोंका दर्शन किया और इस प्रकार पूछा--

Vaiśampāyana uvāca—Viśvāmitraṁ ca Kaṇvaṁ ca Nāradaṁ ca tapodhanam | Sāraṇa-pramukhā vīrā dadṛśur Dhārakāṁ gatān ||

Vaiśampāyana thưa: Hiền triết Viśvāmitra, Kaṇva và Nārada—những bậc giàu quyền năng khổ hạnh—đã đến Dvārakā. Khi ấy, các dũng sĩ do Sāraṇa dẫn đầu, bị số mệnh xui khiến, đã mặc cho Sāmba y phục đàn bà rồi đưa đến trước các bậc thánh. Sau khi chiêm bái các hiền nhân, họ cất lời hỏi—khởi đầu cho một biến cố nặng tính đạo lý, nơi sự ngạo mạn đối với bậc thiêng liêng sẽ chuốc lấy tai ương lớn.

वैशम्पायनःVaishampayana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular
विश्वामित्रम्Vishvamitra
विश्वामित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootविश्वामित्र
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कण्वम्Kanva
कण्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootकण्व
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
नारदम्Narada
नारदम्:
Karma
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Accusative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
तपोधनम्the ascetic rich in austerity
तपोधनम्:
Karma
TypeAdjective
Rootतपोधन
FormMasculine, Accusative, Singular
सारणप्रमुखाःthose headed by Saran(a)
सारणप्रमुखाः:
Karta
TypeNoun
Rootसारण-प्रमुख
FormMasculine, Nominative, Plural
वीराःheroes
वीराः:
Karta
TypeNoun
Rootवीर
FormMasculine, Nominative, Plural
ददृशुःsaw
ददृशुः:
TypeVerb
Rootदृश्
FormPerfect, Third, Plural
द्वारकाम्Dvaraka
द्वारकाम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्वारका
FormFeminine, Accusative, Singular
गतान्gone (having gone)
गतान्:
Karma
TypeVerb
Rootगम्
FormPast passive participle (kta), Masculine, Accusative, Plural

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
V
Viśvāmitra
K
Kaṇva
N
Nārada
D
Dvārakā (Dhārakā)
S
Sāraṇa
S
Sāmba

Educational Q&A

The verse frames an ethical warning: when power and pride lead people to ridicule the holy and treat dharma lightly, fate turns that irreverence into a cause of ruin. Respect toward sages and restraint in speech and conduct are presented as safeguards against self-inflicted catastrophe.

Three great sages—Viśvāmitra, Kaṇva, and Nārada—arrive in Dvārakā. The warriors led by Sāraṇa, under the pressure of destiny, bring Sāmba disguised as a woman to the sages and prepare to question them, initiating the well-known episode that culminates in a curse and foreshadows the Yādavas’ end.