Shloka 186
तथा तव महासैन्यं प्रास्फुरच्छरपीडितम् । जैसे रात्रिकालमें किसी महान् पर्वतपर बाँसोंका वन जल रहा हो, उसी प्रकार अर्जुनके बाणोंसे पीड़ित हुई आपकी विशाल सेना आगकी लपटोंसे घिरी हुई-सी प्रतीत हो रही थी
tathā tava mahāsainyaṁ prāsphuraccharapīḍitam |
Sañjaya nói: “Vì thế, đại quân của ngài, bị mũi tên của Arjuna đánh trúng và hành hạ, dường như bốc cháy và rung lên—như một ngọn núi lớn trong đêm, nơi rừng tre đang cháy rực trên sườn.” Hình ảnh ấy nhấn mạnh gánh nặng đạo lý của chiến tranh: khi tham vọng do adharma thúc đẩy vẫn ngoan cố, thì cả một đạo quân hùng mạnh cũng có thể trở nên bất lực trước dũng lực có kỷ luật và quyết tâm chính nghĩa.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the fragility of sheer numbers and pride in war: a vast force, when morally and strategically outmatched, can appear as vulnerable as a fire-engulfed landscape. It implicitly warns that power without dharmic grounding and disciplined leadership collapses under sustained righteous prowess.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the Kaurava host is being intensely struck by Arjuna’s arrows. The army’s agitation and apparent ‘burning’ are conveyed through a vivid simile: like a bamboo forest on a mountain blazing at night.