Previous Verse
Next Verse

Shloka 13

किरीटथधारी अर्जुनके उत्तम बाणोंसे आहत होकर नित्य मद बहानेवाले

samantāj jaladaprakhyān vāraṇān madavarṣiṇaḥ | abhipede 'rjunaratho ghanān bhindann ivāṃśumān ||

Sañjaya nói: Bị những mũi tên thượng hạng của Arjuna, người đội vương miện, bắn trúng, bốn trăm chiến tượng giận dữ—mặc giáp, mang điềm lành, và luôn tuôn nhựa say—đều ngã gục xuống đất. Trên lưng chúng là các chiến binh khoác giáp vàng, đeo trang sức vàng; còn những quản tượng hung bạo thì thúc bằng gót và ngón chân, giục chúng xông lên. Khi tất cả cùng đổ xuống, những con voi ấy nằm rải khắp nơi như các đỉnh núi lớn sụp đổ, kéo theo cả người và muôn loài. Thân xác các voi chúa, bị thương nặng bởi tên Arjuna, đã phủ kín chiến địa. Và cỗ chiến xa của Arjuna lao vào giữa đàn voi đen như mây mưa, nhựa say tuôn chảy, xé toạc đội hình chúng bốn phía—như mặt trời rực rỡ xé mây dày mà bừng sáng.

समन्तात्from all sides
समन्तात्:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootसमन्त
FormAvyaya (ablatival adverb: 'from all sides')
जलदप्रख्यान्resembling clouds
जलदप्रख्यान्:
Karma
TypeAdjective
Rootजलद-प्रख्य
FormMasculine, Accusative, Plural
वारणान्elephants
वारणान्:
Karma
TypeNoun
Rootवारण
FormMasculine, Accusative, Plural
मदवर्षिणःpouring forth rut-fluid
मदवर्षिणः:
Karma
TypeAdjective
Rootमद-वर्षिन्
FormMasculine, Accusative, Plural (epithet agreeing with वारणान्; form often seen as -इणः in epic usage)
अभिपेदेapproached / came upon
अभिपेदे:
Karta
TypeVerb
Rootअभि-√पद्
FormPerfect (Liṭ), 3rd person, Singular, Parasmaipada
अर्जुनरथःArjuna's chariot
अर्जुनरथः:
Karta
TypeNoun
Rootअर्जुन-रथ
FormMasculine, Nominative, Singular
घनान्clouds / masses
घनान्:
Karma
TypeNoun
Rootघन
FormMasculine, Accusative, Plural
भिन्दन्splitting / rending
भिन्दन्:
Karta
TypeVerb
Root√भिद्
FormPresent active participle (Śatṛ), Masculine, Nominative, Singular
इवas if / like
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
FormAvyaya
अंशुमान्the radiant one (the Sun)
अंशुमान्:
Karta
TypeNoun
Rootअंशुमत्
FormMasculine, Nominative, Singular

संजय उवाच

S
Sañjaya
A
Arjuna
A
Arjuna’s chariot
W
war-elephants (vāraṇāḥ)
T
the sun (aṃśumān)
C
clouds (jaladāḥ/ghanāḥ)

Educational Q&A

The verse highlights how steadfast resolve and trained prowess, aligned with one’s dharma, can cut through overwhelming opposition; at the same time, it implicitly reminds the listener of war’s brutal consequences, even when fought for a righteous end.

Sañjaya describes Arjuna’s chariot driving into a mass of rutting war-elephants, splitting and scattering them; the imagery compares Arjuna’s advance to the sun breaking through and tearing apart dense clouds.