Shloka 41
संतापं मानसं वीरश्विरसम्भूतमात्मन: । “आज वीर राजा युधिष्छठिर महान् कष्ट और अपने चिरसंचित मानसिक संतापसे छुटकारा पा जायूँगे ।। अद्य केशव राधेयमहं हत्वा सबान्धवम्
saṃtāpaṃ mānasaṃ vīraś cirasambhūtam ātmanaḥ | “adya vīra rājā yudhiṣṭhiraḥ mahān kaṣṭaṃ ca sva-cirasañcita-mānasa-saṃtāpāt chūṭkāraṃ prāpsyāmi | adya keśava rādheyam ahaṃ hatvā sabāndhavam”
Sañjaya nói: “Hôm nay, nỗi đau đớn tích tụ lâu ngày trong tâm trí ta sẽ chấm dứt. Hôm nay, vị vua anh hùng Yudhiṣṭhira sẽ được giải thoát khỏi khổ nạn lớn lao và khỏi sự dày vò nội tâm chất chứa bấy lâu. Hôm nay, sau khi giết Keśava và Rādheya cùng với thân tộc và đồng minh của họ, ta sẽ giành lấy sự giải thoát ấy.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds how war is driven not only by strategy but by accumulated inner anguish and the desire for release. It implicitly warns that seeking ‘relief’ through killing—even of revered figures—reveals the moral peril of letting long-held resentment and suffering harden into violent resolve.
Sañjaya reports a speaker’s intense resolve: that on this very day Yudhiṣṭhira will be freed from great distress and long-standing mental torment, because the speaker intends to kill Keśava (Kṛṣṇa) and Rādheya (Karna) along with their allies/kinsmen—an expression of the escalating ferocity in the Karṇa Parva battle context.