Shloka 41
कर्णनिधनवृत्तान्तनिवेदनम् | Reporting Karṇa’s Fall to Yudhiṣṭhira
वह बूढ़े माता-पिता तथा अन्य आश्रित जनोंका पालन-पोषण किया करता था। सदा अपने धर्ममें लगा रहता, सत्य बोलता और किसीकी निन्दा नहीं करता था ।।
sa kadācin mṛgaṁ lipsur nābhyavindan mṛgaṁ kvacit | apaḥ pibantaṁ dadarśa śvāpadaṁ prāṇacakṣuṣam ||
Ông vẫn nuôi dưỡng cha mẹ già và những người khác nương tựa nơi mình; luôn ở trong dharma, nói lời chân thật, không hề bêu xấu ai. Một hôm, muốn kiếm thú săn, ông vào rừng, nhưng chẳng tìm thấy con mồi nào. Bấy giờ ông thấy một mãnh thú đang uống nước—nó mù lòa, lấy hơi thở và khứu giác làm “đôi mắt” để dò đường.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse situates action (seeking game for livelihood) within an ethical portrait: one may face harsh necessities, yet the ideal person remains grounded in dharma—supporting dependents, speaking truth, and refraining from disparaging others. It also hints that outward weakness (blindness) does not remove danger, urging discernment and restraint.
A man goes into the forest to find an animal to kill but finds none. He then notices a wild predator at the water’s edge; it is blind and navigates by breath/smell, described as ‘having breath as its eyes’ (prāṇacakṣuṣam).