Shloka 1
कर्णवधोत्तरं शल्य-दुर्योधनसंवादः
Aftermath of Karṇa’s Fall: Śalya’s Address to Duryodhana
अ्-#-रा+ अष्टषष्टितमो< ध्याय: युधिष्ठटिरका अर्जुनके प्रति अपमानजनक क्रोधपूर्ण वचन संजय उवाच श्रुत्वा कर्ण कल्यमुदारवीर्य क्रुद्ध: पार्थ: फाल्गुनस्थामितौजा: । धनंजयं वाक्यमुवाच चेद॑ं युधिष्ठिर: कर्णशराभितप्त:
sañjaya uvāca | śrutvā karṇaṃ kalyam udāravīryaṃ kruddhaḥ pārthaḥ phālgunasthāmitaūjāḥ | dhanañjayaṃ vākyam uvāca cedaṃ yudhiṣṭhiraḥ karṇaśarābhitaptaḥ ||
Sanjaya thưa: Tâu Đại vương, khi Yudhiṣṭhira—người con của Kuntī, rực rỡ uy lực—bị mũi tên của Karṇa thiêu đốt, nghe tin Karṇa, vị dũng sĩ cao quý và hùng mạnh, vẫn bình an, thì nổi giận với Dhanañjaya (Arjuna). Trong cơn đau và uất ức bốc lửa ấy, Yudhiṣṭhira đã nói với Arjuna những lời đầy khinh miệt và phẫn nộ, cho thấy ngay cả người công chính cũng có thể chao đảo khi khổ đau và áp lực chiến trường lấn át sự tự chế.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how pain and battlefield stress can destabilize even a dharma-minded leader, leading to harsh, unethical speech. It implicitly warns that righteousness is tested not only by actions in war but also by self-control and restraint in speech when provoked.
Sanjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Yudhiṣṭhira, wounded by Karṇa’s arrows, hears that Karṇa remains unharmed. Frustrated and angry—apparently feeling Arjuna has not subdued Karṇa—Yudhiṣṭhira turns on Arjuna and begins to speak bitter, insulting words.