Shloka 1
भीमसेनस्य वेगाभिपातः—विशोकसारथिसंवादश्च
Bhīma’s surge and dialogue with charioteer Viśoka
(दाक्षिणात्य अधिक पाठके ४ श्लोक मिलाकर कुल ४६ श्लोक हैं) अपन बछ। है २ >> पञ्चपज्चाशत्तमो< ध्याय: अश्वत्थामाका घोर युद्ध
sañjaya uvāca |
bhīmasenaṃ sapāñcālyaṃ cedikekayasaṃvṛtam |
vaikartanaḥ svayaṃ ruddhvā vārayāmāsa sāyakaiḥ ||
Sañjaya thưa: Tâu Đại vương, Karṇa (Vaikartana) đích thân án ngữ lối đi, chặn Bhīmasena—người có quân Pāñcāla theo cùng và bị các chiến sĩ Cedi cùng Ekakaya vây quanh—bằng những loạt tên dồn dập, giữ chàng lại không cho tiến. Cảnh ấy cho thấy trong cơn cuồng nộ của chiến tranh, ngay cả bậc hùng mạnh nhất cũng bị kìm hãm không bởi lời khuyên răn mà bởi sức mạnh; các dũng tướng đối địch cố ý chặn nhau để uốn nắn cục diện, cả về đạo lý lẫn mưu lược.
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a recurring Mahābhārata ethic of kṣatriya warfare: champions deliberately intercept key opponents to protect their side and control the battle’s flow. It also reflects the tragic tension between duty (fighting as required by one’s role) and the escalating violence that eclipses conciliatory dharma.
Sañjaya reports that Karṇa personally blocks Bhīma, who advances with allied troops (Pāñcālas, Cedis, Ekakayas). Karṇa restrains him by showering arrows, initiating or intensifying a direct confrontation amid the larger battlefield movements.