Shloka 853
युधिष्ठिरस्य धनंजय-प्रति गर्हा
Yudhiṣṭhira’s Reproach to Dhanaṃjaya
सस्नुस्तस्यां पपुश्नास्यां मम्लुश्न भरतर्षभ । उन सबके शरीर रक्तसे रँग गये थे। कवच
sa-snusta-stasyāṃ papuśnās-yāṃ mamluśna bharatarṣabha |
Sañjaya nói: “Hỡi bậc tráng sĩ của dòng Bharata, họ tắm trong dòng ấy, thậm chí còn uống từ đó; thân thể họ nhuộm đầy máu. Áo giáp, vũ khí và y phục cũng đỏ thẫm. Nhiều chiến binh rửa mình ở đó, nhiều người vô tình nuốt phải từng ngụm máu, và nhiều người bị kiệt sức, choáng váng mà gục ngã.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse underscores the ethical cost of war: even when fought under kṣatriya duty, battle produces pervasive suffering and moral shock—so intense that basic acts like bathing and drinking become entangled with blood and exhaustion, reminding the listener of the tragic consequences of adharma-driven conflict.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that the battlefield waters were so mixed with blood that warriors bathed in them and inadvertently drank blood; their bodies, armor, weapons, and clothes were stained red, and many fighters became weak and faint from fatigue.