Shloka 15

अर्जुनस्य द्रोणिप्रतिघातः कर्णोपसर्पणं च

Arjuna Checks Droṇaputra; Karṇa Advances

Devanagari script

भानुदेवं चित्रसेनं सेनाविन्दुं च भारत । तपन॑ शूरसेनं च पज्चालानहनद्‌ रणे

Transliteration

sañjaya uvāca | bhānudevaṃ citrasenaṃ senāvinduṃ ca bhārata | tapanaṃ śūrasenaṃ ca pāñcālān ahanad raṇe ||

Translation

Sañjaya nói: Hỡi Bhārata, trong trận chiến, Karṇa—người con của kẻ đánh xe (Vaikartana)—lắp và phóng năm mũi tên không thể chống đỡ, giết năm dũng sĩ Pāñcāla: Bhānudeva, Citrasena, Senāvindu, Tapana và Śūrasena. Câu kệ nêu bật đạo lý nghiệt ngã của chiến tranh kṣatriya: tài năng và quyết tâm được ca tụng, nhưng cái giá là sinh mạng bị dập tắt chớp nhoáng giữa cánh đồng dharma đang tranh chấp.

Word by Word

• भानुदेवम्: Bhānudeva (name)
• भानुदेवम्: Karma
• Type: Noun
• Root: भानुदेव
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• चित्रसेनम्: Citrasena (name)
• चित्रसेनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: चित्रसेन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• सेनाविन्दुम्: Senāvindu (name)
• सेनाविन्दुम्: Karma
• Type: Noun
• Root: सेनाविन्दु
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• भारत: O Bhārata (descendant of Bharata)
• Type: Noun
• Root: भारत
• Form: Masculine, Vocative, Singular

• तपनम्: Tapana (name)
• तपनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: तपन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• शूरसेनम्: Śūrasena (name)
• शूरसेनम्: Karma
• Type: Noun
• Root: शूरसेन
• Form: Masculine, Accusative, Singular

• च: and
• Type: Indeclinable
• Root: च

• पाञ्चालान्: the Pāñcālas
• पाञ्चालान्: Karma
• Type: Noun
• Root: पाञ्चाल
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• अहनत्: killed/slew
• Type: Verb
• Root: हन्
• Form: Imperfect (Laṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada

• रणे: in battle
• रणे: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: रण
• Form: Masculine, Locative, Singular

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• Bhārata (Dhṛtarāṣṭra as addressee)
• Karṇa (Vaikartana)
• Bhānudeva
• Citrasena
• Senāvindu
• Tapana
• Śūrasena
• Pāñcālas
• battlefield (raṇa)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse highlights the harsh reality of kṣatriya-dharma in war: martial excellence and unwavering resolve are celebrated, yet they operate within a morally weighty arena where victory is purchased through death. It invites reflection on how dharma is pursued amid violence and contested loyalties.

What is happening in the narrative?

Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Karṇa, using five formidable arrows, kills five named Pāñcāla fighters—Bhānudeva, Citrasena, Senāvindu, Tapana, and Śūrasena—during the battle.