Shloka 41
कर्णपर्व — अध्याय ४०
Karṇa’s Pressure on the Pāñcālas; Duryodhana Disabled; Arjuna’s Counter-Advance
उत्पत्योत्पत्य च मुहुर्मुहृ्तमिति चेति च । वृक्षाग्रेभ्य: स्थलेभ्यश्व निपतन्त्युतन्ति च
utpatyotpatya ca muhur muhur iti ceti ca | vṛkṣāgrebhyaḥ sthalebhyaś ca nipatanty utthanti ca ||
Thiên nga nói: “Hết lần này đến lần khác họ bật vút lên, rồi lại hết lần này đến lần khác kêu ‘than ôi, than ôi!’—rơi từ ngọn cây xuống, từ mặt đất xuống, rồi lại trỗi dậy.” Về ý nghĩa đạo lý, câu này gợi vòng lặp bất an của sợ hãi và xao động do ngu muội và phán đoán sai lầm: thiếu vững tâm và minh triết, người ta bị quăng quật giữa những cú nhảy vọt và những cú sa ngã, than thở mỗi lần nhưng vẫn lặp lại cùng một nếp.
हंस उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the instability of those driven by confusion and poor judgment: they repeatedly rush forward, fall, lament, and yet repeat the same behavior. The implied counsel is steadiness (dhairya) and discernment (viveka) to avoid cyclical self-made suffering.
In the Swan’s speech within the Haṃsa–Kākiya (swan-and-crow) episode, the speaker describes beings repeatedly leaping up and falling—crying out in distress—illustrating a pattern of agitation and repeated mishap used as a moral example in the broader Karṇa–Śalya dialogue.