Shloka 1
काकोपमोपदेशः
The Crow-and-Swan Exemplum as Counsel to Karṇa
पम्प बछ। ऑफ क्ाज एकोनत्रिशो< ध्याय: युधिष्ठिरके द्वारा दुर्योधनकी पराजय धृतराष्ट्र रवाच अतितीव्राणि दुःखानि दुःसहानि बहूनि च । त्वत्तो5हं संजयाश्रौषं पुत्राणां चैव संक्षयम्
dhṛtarāṣṭra uvāca | atitīvrāṇi duḥkhāni duḥsahāni bahūni ca | tvatto 'haṃ sañjayāśrauṣaṃ putrāṇāṃ caiva saṃkṣayam |
Dhṛtarāṣṭra nói: “Sañjaya, từ ngươi ta đã nghe bao nỗi bi thương—cực kỳ dữ dội, khó lòng chịu đựng—và ta cũng đã nghe về sự diệt vong của các con trai ta. Theo cách ngươi thuật lại, và theo diễn biến của cuộc chiến ấy, trong ta dấy lên một niềm xác tín vững chắc rằng dòng dõi Kuru sẽ không còn tồn tại.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the ethical cost of adharma-driven conflict: attachment and wrongful choices culminate in unbearable grief and the ruin of one’s own lineage. It also highlights how truthful narration forces moral reckoning—Dhṛtarāṣṭra can no longer evade the consequences of the war.
Dhṛtarāṣṭra responds to Sañjaya’s report of the battle. Having heard repeated calamities and now the destruction of his sons, he concludes that the Kuru family line is headed toward extinction.