Shloka 48

Adhyāya 18 — Sequential Duels and Formation Pressure

Ulūka–Yuyutsu; Śakuni–Sutasoma; Kṛpa–Dhṛṣṭadyumna; Kṛtavarmā–Śikhaṇḍin

Devanagari script

चूडामणीन्‌ नरेन्द्राणां विचित्रा: काउ्चनस्रज:

Transliteration

cūḍāmaṇīn narendrāṇāṃ vicitrāḥ kāñcanasrajaḥ

Translation

Sañjaya nói: “Có những viên ngọc trên mũ miện của các bậc quân vương, và những vòng hoa vàng kỳ diệu.” Giữa cảnh chiến địa u ám, câu ấy gợi lên những phù hiệu vương quyền đắt giá—biểu tượng của chủ quyền và kiêu hãnh—nay hiện ra như chiến lợi phẩm và đồ trang sức vương vãi, ngầm chỉ sự trớ trêu đạo lý: vinh hoa thế tục mong manh, chóng tàn giữa cuộc tàn sát do adharma thúc đẩy.

Word by Word

• चूडामणीन्: crest-jewels, diadem-gems
• चूडामणीन्: Karma
• Type: Noun
• Root: चूडामणि
• Form: Masculine, Accusative, Plural

• नरेन्द्राणाम्: of kings
• नरेन्द्राणाम्: Adhikarana
• Type: Noun
• Root: नरेन्द्र
• Form: Masculine, Genitive, Plural

• विचित्राः: variegated, splendid
• विचित्राः: Karta
• Type: Adjective
• Root: विचित्र
• Form: Feminine, Nominative, Plural

• काञ्चनस्रजः: golden garlands
• काञ्चनस्रजः: Karta
• Type: Noun
• Root: काञ्चनस्रज्
• Form: Feminine, Nominative, Plural

Speaker

संजय उवाच

Characters & Entities

• Sañjaya
• narendra (kings)
• cūḍāmaṇi (diadem-gems)
• kāñcanasrajas (golden garlands)

Educational Q&A

What is the core teaching?

The verse underscores the fragility of worldly grandeur: royal ornaments—diadem-gems and golden garlands—stand as reminders that power and wealth, though dazzling, are easily reduced to mere objects amid the devastation of war, inviting reflection on the ethical cost of conflict and attachment.

What is happening in the narrative?

Sañjaya is describing what is seen in the aftermath/scene of battle—royal insignia and costly ornaments associated with kings. The imagery suggests the presence of fallen or routed rulers and the scattering of their finery on the battlefield.