Shloka 25
कर्णपर्व — पञ्चदशोऽध्यायः | Karṇa Parva, Chapter 15: Pāṇḍya’s Advance and Aśvatthāmā’s Counterstroke
यदत्रानन्तरं प्राप्त शंस मे तद्धि माधव । आतिथ्यकर्माभ्युत्थाय दीयतां यदि मन्यसे
yad atrānantaraṃ prāptaṃ śaṃsa me taddhi mādhava | ātithyakarmābhyutthāya dīyatāṃ yadi manyase | mādhava! ekaṃ ora to me śaṃsaptakānāṃ vadhaṃ kartavyaṃ, dvitīyāṃ ora droṇakumāra aśvatthāmā yuddhāya mamāhvānaṃ karoti | ataḥ atra mama yat pūrvaṃ kartavyaṃ prāptaṃ, tat me vada | yadi tvaṃ samyak manyase tarhi pūrvaṃ utthāya aśvatthāmana eva ātithyaṃ grahītuṃ avasaro dīyatām ||
Sañjaya nói: “Xin hãy nói cho ta, hỡi Mādhava, bổn phận nào vừa phát sinh tiếp theo ở đây. Nếu ngài thấy đúng, xin hãy đứng dậy mà làm trọn việc tiếp khách. Hỡi Mādhava, một bên ta phải giết bọn Saṃsaptaka; bên kia, Aśvatthāmā—con của Droṇa—đang thách ta giao chiến. Vậy xin chỉ cho ta điều phải làm trước trong tình thế này. Nếu ngài cho là phải, hãy để Aśvatthāmā được ‘đón tiếp như khách’ trước—tức là gặp hắn trước tiên trong trận chiến.”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharma as situational discernment: when multiple obligations arise at once, one should seek wise counsel and prioritize the most fitting duty. It also shows how classical texts can use social-ethical language (hospitality) as a metaphor for martial conduct—meeting a challenger with due ‘reception’ in battle.
Sanjaya reports a moment of tactical and ethical choice: the speaker addresses Mādhava (Kṛṣṇa) asking what should be done first, since two demands compete—fighting the Saṃsaptakas and responding to Aśvatthāmā’s direct challenge. The request frames the decision as giving ‘hospitality’ by rising to meet Aśvatthāmā first.