Shloka 30
Bhīmasena–Drauṇi Mahāyuddha
Chariot Duel and Astra-Exchange
मध्ये व्यूहस्य राजा तु पाण्डवश्न धनंजय: । नकुल: सहदेवश्व धर्मराजस्य पृष्ठत:,उस व्यूहके वाम पार्श्वमें भीमसेन और दाहिने पार्श्वमें महाधनुर्धर धृष्टद्युम्न खड़े हुए। उसके मध्यभागमें राजा युधिष्ठिर और पाण्डुपुत्र धनंजय खड़े थे। धर्मराजके पृष्ठभागमें नकुल और सहदेव थे
sañjaya uvāca |
madhe vyūhasya rājā tu pāṇḍavaś ca dhanañjayaḥ |
nakulaḥ sahadevaś ca dharmarājasya pṛṣṭhataḥ ||
Sañjaya nói: Ở chính giữa thế trận đứng vua Yudhiṣṭhira của dòng Pāṇḍava, cùng với Dhanañjaya (Arjuna). Sau lưng Dharmarāja là Nakula và Sahadeva. Cách bày quân ấy nhấn mạnh sự bảo vệ có kỷ luật dành cho vị vua chính nghĩa và sự phối hợp bổn phận của các anh em giữa sức nặng đạo lý của chiến tranh.
संजय उवाच
Educational Q&A
Even in warfare, action is framed by dharma: the righteous king is placed at the protected center, while each brother accepts a defined role. The verse highlights disciplined coordination, loyalty, and the ethical ideal of safeguarding legitimate authority rather than pursuing reckless glory.
Sañjaya reports the Pandavas’ troop arrangement within a battle-formation: Yudhiṣṭhira and Arjuna stand in the middle, and Nakula and Sahadeva take position behind Yudhiṣṭhira, indicating a protective and strategic deployment as the battle with Karṇa’s side intensifies.