Adhyaya 5

Verse 1

अपना छा अर पञठ्चमो< ध्याय: कर्णका दुर्योधनके समक्ष सेनापति-पदके लिये द्रोणाचार्यका नाम प्रस्तावित करना संजय उवाच रथस्थं पुरुषव्याप्रं दृष्टवा कर्णमवस्थितम्‌ | हृष्टो दुर्योधनो राजन्निदं वचनमब्रवीत्‌

Sañjaya nói: Tâu Đại vương, thấy Karṇa—sư tử giữa loài người—ngồi trên chiến xa, đứng vững sẵn sàng, Duryodhana mừng rỡ và nói những lời này.

Verse 2

सनाथमिव मन्ये5हं भवता पालितं बलम्‌ | अत्र कि नु समर्थ यद्धितं तत्‌ सम्प्रधार्यताम्‌

Sanjaya thưa: “Ta xem đạo quân này như đã có người che chở, bởi chính ngươi đang bảo hộ nó. Nay hãy suy xét thật kỹ và quyết định: ở đây con đường nào thực sự khả thi—và điều gì sẽ đem lại lợi ích cho chúng ta.”

Verse 3

कर्ण उवाच ब्रृहि नः पुरुषव्याप्र त्वं हि प्राज्ञतमो नृप । यथा चार्थपति: कृत्यं पश्यते न तथेतर:

Karna nói: “Xin hãy bảo cho chúng ta, hỡi bậc vương giả, hỡi mãnh hổ giữa loài người—vì ngài là người sáng suốt nhất. Hãy tự mình bày tỏ phán đoán đã cân nhắc; bởi như chủ nhân của của cải hiểu rõ nhất điều phải làm trong việc của mình, thì không ai khác có thể nhìn thấu như vậy.”

Verse 4

इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत द्रोणाभिषेकपर्वमें कर्णका आश्वायनविषयक चौथा अध्याय पूरा हुआ

Sanjaya thưa: “Tâu đại vương, tất cả chúng thần đều mong được nghe lời ngài. Bởi thần tin chắc rằng ngài sẽ không thốt ra điều gì bất công hay trái với chính đạo. Vậy nên, hỡi chúa tể loài người, xin hãy phán.”

Verse 5

दुर्योधन उवाच भीष्म: सेनाप्रणेता55सीद्‌ वयसा विक्रमेण च । श्रुतेन चोपसम्पन्न: सर्वेर्योधगणैस्तथा

Duryodhana nói: “Hỡi Karna, trước kia cụ tổ Bhīṣma là tổng chỉ huy của chúng ta—vượt trội về tuổi tác, về dũng lực chiến trận, lại tinh thông học vấn—được toàn thể các đoàn chiến binh thừa nhận như thế.”

Verse 6

तेनातियशसा कर्ण घ्नता शत्रुगणान्‌ मम । सुयुद्धेन दशाहानि पालिता: स्मो महात्मना

Duryodhana nói: “Hỡi Karna, nhờ vị anh hùng lừng danh ấy—người đã chém giết các đạo quân thù của ta—bằng lối dụng binh nghiêm cẩn và tinh diệu, chúng ta đã được bậc đại hồn ấy che chở suốt mười ngày.”

Verse 7

तस्मिन्नसुकरं कर्म कृतवत्यास्थिते दिवम्‌ । क॑ नु सेनाप्रणेतारं मन्यसे तदनन्तरम्‌

Vì người ấy đã hoàn thành việc làm cực kỳ khó khăn ấy và nay đã lên cõi trời, vậy sau người ấy, ngươi cho ai là xứng đáng được cử làm tổng chỉ huy quân đội?

Verse 8

न विना नायकं सेना मुहूर्तमपि तिष्ठति । आहवेष्वाहवश्रेष्ठ नेतृहीनेव नौर्जले

Duryodhana nói: “Không có chủ soái, quân đội không thể đứng vững dù chỉ trong chốc lát. Trong chiến trận, hỡi bậc dũng sĩ bậc nhất, một đạo quân thiếu người lãnh đạo chẳng khác nào con thuyền trên nước không người cầm lái—không thể giữ hướng đi hay đứng vững.”

Verse 9

यथा ह्मुकर्णधारा नौ रथश्नलासारथियथा । द्रवेद्‌ यथेष्टं तद्धत्‌ स्यादृते सेनापतिं बलम्‌

Duryodhana nói: “Như con thuyền không người cầm lái trôi dạt theo dòng nước, như cỗ xe không người đánh xe lang thang theo ý muốn, thì quân đội không có chủ soái cũng có thể tan hàng, chạy tán loạn về mọi phía. Lãnh đạo chính là dây cương biến sức mạnh thô thành hành động có mục đích.”

Verse 10

अदेशिको यथा सार्थ: सर्व: कृच्छं समृच्छति । अनायका तथा सेना सर्वान्‌ दोषान्‌ समरछति

Duryodhana nói: “Như đoàn lữ hành không có người dẫn đường sẽ rơi vào mọi hiểm nguy, thì quân đội không có chủ soái cũng bị đẩy vào đủ mọi sai lầm và gian khổ.”

Verse 11

स भवान्‌ वीक्ष्य सर्वेषु मामकेषु महात्मसु । पश्य सेनापतिं युक्तमनु शान्तनवादिह,अतः तुम मेरे पक्षके सब महामनस्वी वीरोंपर दृष्टि डालकर यह देखो कि भीष्मजीके बाद अब कौन उपयुक्त सेनापति हो सकता है

Duryodhana nói: “Vậy xin hãy nhìn khắp các bậc anh hùng cao thượng ở phe ta, và chỉ rõ ngay tại đây: sau Bhīṣma, hậu duệ của Śāntanu, ai thật sự xứng đáng được cử làm tổng chỉ huy quân đội?”

Verse 12

य॑ हि सेनाप्रणेतारं भवान्‌ वक्ष्यति संयुगे । त॑ वयं सहिता: सर्वे करिष्यामो न संशय:,इस युद्धस्थलमें तुम जिसे सेनापतिपदके योग्य बताओगे, नि:संदेह हम सब लोग मिलकर उसीको सेनानायक बनायेंगे

Trên chiến địa này, hễ bệ hạ chỉ định ai là người xứng đáng cầm quân dẫn dắt đại binh, thì chính người ấy, tất cả chúng ta đồng lòng hợp sức sẽ tôn lập làm tổng chỉ huy—không còn nghi ngờ gì nữa.

Verse 13

कर्ण उवाच सर्व एव महात्मान इमे पुरुषसत्तमा: । सेनापतित्वमर्हन्ति नात्र कार्या विचारणा

Karna thưa: “Tâu Đại vương, tất cả những bậc trượng phu ở đây đều là người đại hồn, bậc ưu tú giữa loài người. Ai nấy đều xứng đáng nắm quyền thống lĩnh; việc này không cần bàn thêm.”

Verse 14

कुलसंहननज्ञानैर्बलविक्रमबुद्धिभि: । युक्ता: श्रुतज्ञा धीमन्‍्त आहवेष्वनिवर्तिन:

Karna thưa: “Tâu Đại vương, mọi vị vua hiện diện nơi đây đều xứng đáng giữ chức tổng chỉ huy: họ am tường dòng tộc và thể chất, lại có sức mạnh, dũng mãnh và trí xét đoán. Tất thảy đều thông hiểu thánh điển, sáng suốt, và chưa từng quay lưng trước chiến trận.”

Verse 15

युगपन्न तु ते शक्‍या: कर्तु सर्वे पुर:सरा: । एक एव तु कर्तव्यो यस्मिन्‌ वैशेषिका गुणा:

Karna thưa: “Nhưng không thể cùng một lúc đặt tất cả họ làm tiên phong chỉ huy. Chỉ nên chọn một người—người hội đủ những phẩm chất ưu việt khác thường.”

Verse 16

परंतु सब-के-सब एक ही समय सेनापति नहीं बनाये जा सकते, इसलिये जिस एकमें सभी विशिष्ट गुण हों, उसीको अपनी सेनाका प्रधान बनाना चाहिये ।।

Karna thưa: “Những vị vua này đều kình địch lẫn nhau. Nếu bệ hạ phong một người trong số họ làm tổng chỉ huy, ắt những người còn lại sẽ ngấm ngầm bất mãn và vì thiếu thiện chí đối với đại nghiệp của bệ hạ mà không chiến đấu hết lòng—điều ấy hiển nhiên. Vậy nên, bởi không thể đặt tất cả làm thống soái cùng một lúc, bệ hạ hãy chọn một người duy nhất, kẻ hội đủ những phẩm chất xuất chúng nhất, làm chủ soái của quân ta.”

Verse 17

अयं च सर्वयोधानामाचार्य: स्थविरो गुरु: । युक्त: सेनापति: कर्तु द्रोण: शस्त्रभृतां वर:

Và người ấy là thầy của hết thảy các chiến sĩ—một bậc sư trưởng tuổi cao, đáng tôn kính. Vì vậy, Droṇa, bậc tối thượng trong hàng những kẻ mang vũ khí, chính là người xứng đáng được cử làm tổng chỉ huy quân đội vào lúc này.

Verse 18

को हि तिष्ठति दुर्थर्षे द्रोणे शस्त्रभृतां वरे । सेनापतिःस्यादन्यो<स्माच्छुक्राज्ञिरसदर्शनात्‌

Karna nói: “Khi Droṇa—bậc bất khả khuất phục, tối thượng trong hàng những kẻ mang vũ khí—còn hiện diện, ai có thể đứng vững? Ngoài người này, có tầm vóc như Śukra và Aṅgiras (Bṛhaspati), còn ai xứng đáng làm tổng chỉ huy quân đội?”

Verse 19

न च सो>प्यस्ति ते योध: सर्वराजसु भारत । द्रोणं यः समरे यान्तं नानुयास्यति संयुगे,भारत! समस्त राजाओंमें तुम्हारा कोई भी ऐसा योद्धा नहीं है, जो समरभूमिमें आगे जानेवाले द्रोणाचार्यके पीछे-पीछे न जाय

Karna nói: “Hỡi Bhārata, trong số các vua đứng về phía ngài, không có lấy một chiến binh nào mà khi Droṇa tiến vào trận địa lại không theo sau ông trong cuộc giao tranh.”

Verse 20

एष सेनाप्रणेतृणामेष शस्त्रभूतामपि | एष बुद्धिमतां चैव श्रेष्ठो राजन्‌ गुरुस्तव,राजन! तुम्हारे ये गुरुदेव समस्त सेनापतियों, शस्त्रधारियों और बुद्धिमानोंमें श्रेष्ठ हैं

Karna nói: “Tâu Đại vương, người này—chính là thầy của ngài—đứng đầu trong hàng các tướng soái, đứng đầu trong hàng những kẻ tựa như vũ khí sống, và cũng đứng đầu trong hàng bậc trí giả.”

Verse 21

एवं दुर्योधनाचार्यमाशु सेनापतिं कुरु । जिगीषन्तो<सुरान्‌ संख्ये कार्तिकेयमिवामरा:

Karna nói: “Vì thế, hỡi Duryodhana, hãy mau lập vị Thầy (Droṇa) làm tổng chỉ huy quân đội. Như chư thiên, khao khát chiến thắng bọn asura nơi chiến địa, đã tôn Kārtikeya làm thống soái, thì ngài cũng nên đặt Droṇa làm người lãnh đạo binh lực của chúng ta.”