Adhyaya 137

Verse 1

अपन क्ाा बछ। अकाल पजञ्चत्रिशर्दाधिकशततमोब् ध्याय: धृतराष्ट्रका खेदपूर्वक भीमसेनके बलका वर्णन और अपने पुत्रोंकी निन्दा करना तथा भीमके द्वारा दुर्मरषण आदि धृतराष्ट्रके पाँच पुत्रोंका वध धृतराष्ट उवाच दैवमेव पर मन्‍्ये धिक्‌ पौरुषमनर्थकम्‌ । यत्राधिरथिरायत्तों नातरत्‌ पाण्डवं रणे

Dhṛtarāṣṭra nói: “Sañjaya, ta chỉ xem Định mệnh là tối thượng; nỗ lực của con người thật vô ích—thật đáng hổ thẹn cho thứ dũng lực vô nghĩa ấy. Bởi Karṇa, con của Adhiratha, dẫu đã dốc hết mọi cách nơi chiến địa, vẫn không thể vượt qua Pāṇḍava Bhīmasena.”

Verse 2

कर्ण: पार्थान्‌ सगोविन्दान्‌ जेतुमुत्सहते रणे । न च कर्णसमं योधं लोके पश्यामि कठ्चन

Dhṛtarāṣṭra nói: “Karṇa hăm hở nơi chiến địa, muốn đánh bại tất cả các con trai của Kuntī cùng với Govinda (Kṛṣṇa). Và ta không thấy ở đời này có chiến binh nào sánh bằng Karṇa!”

Verse 3

इति दुर्योधनस्याहमश्रौषं जल्पतो मुहुः । कर्णो हि बलवान्‌ शूरो दृढ्धन्वा जितक्लम:

Dhṛtarāṣṭra nói: “Ta đã nhiều lần nghe Duryodhana nói như thế. Bởi Karṇa quả thật hùng mạnh và anh dũng—cung vững trong tay, và là người đã chế ngự được mỏi mệt.”

Verse 4

इति मामब्रवीत्‌ सूत मन्दो दुर्योधन: पुरा । वसुषेणसहायं मां नाल॑ं देवाडपि संयुगे

Dhṛtarāṣṭra nói: “Thuở xưa, hỡi Sūta, Duryodhana kẻ trí tối đã nói với ta như vầy: ‘Dẫu có Vasuṣeṇa (Karṇa) làm đồng minh, ta cũng không sánh nổi với chính chư thiên trong chiến địa.’”

Verse 5

कि नु पाण्डुसुता राजन्‌ गतसत्त्वा विचेतस: । इस प्रकार दुर्योधनके मुँहसे मैंने बारंबार सुना है। सूत! मूर्ख दुर्योधनने पहले मुझसे यह भी कहा था कि “कर्ण बलवान शूरवीर

Dhṛtarāṣṭra nói: “Tâu Đại vương, con trai của Pāṇḍu thì là gì—kẻ đã mất khí phách, tâm trí rối loạn?” Những lời ấy ta đã nghe đi nghe lại từ miệng Duryodhana: lời khoác lác mê muội rằng có Karṇa kề bên thì ngay cả chư thiên cũng không thể đánh bại hắn, và rằng các Pāṇḍava—yếu thế, thiếu sáng suốt—chẳng thể làm hại hắn được.

Verse 6

अहो दुर्मुखमेवैकं युद्धानामविशारदम्‌

Dhṛtarāṣṭra than thở: “Than ôi—chỉ riêng Durmukha là kẻ không thạo nghệ thuật chiến trận!”

Verse 7

अश्वत्थामा मद्रराज: कृप: कर्णश्व॒ संगता:

Dhṛtarāṣṭra nói: “Aśvatthāmā, vua xứ Madra, Kṛpa và Karṇa đã tụ hội (để liên kết/bàn mưu).”

Verse 8

ते5पि चास्य महाघोरं बल॑ नागायुतोपमम्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Họ cũng biết sức mạnh ghê gớm của chàng—tựa như mười nghìn voi—và hiểu rõ ý chí dữ dội cùng dũng lực của chàng. Đã tường tận sức mạnh, chiến công và cơn thịnh nộ ấy, làm sao trong chiến địa họ dám chọc giận Bhīmasena—kẻ hành sự tàn khốc như Yama, Kāla và Antaka—để tự rước họa vào thân?”

Verse 9

जानन्तो व्यवसायं च क्रूरं मारुततेजस: । किमर्थ क्रूरकर्माणं यमकालान्तकोपमम्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Dẫu biết rõ quyết tâm dữ dội của người con hùng mãnh của Māruta, cớ sao họ lại khiêu khích kẻ làm những việc kinh hoàng ấy—kẻ giống như Yama, như chính thời khắc tận cùng của tử thần?”

Verse 10

कर्णस्त्वेको महाबाहु: स्वबाहुबलदर्पित:

Dhṛtarāṣṭra nói: “Chỉ riêng Karṇa—dũng sĩ tay dài—đang phồng lên vì kiêu hãnh vào sức mạnh đôi tay của chính mình.”

Verse 11

यो5जयत्‌ समरे कर्ण पुरंदर इवासुरम्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Người đã đánh bại Karṇa trong chiến trận—như Purandara (Indra) xưa từng khuất phục một asura.”

Verse 12

नस पाण्डुसुतो जेतुं शक्य: केनचिदाहवे । जिन्होंने समरांगणमें असुरोंपर विजय पानेवाले देवराज इन्द्रके समान कर्णको पराजित कर दिया, उन पाण्डुपुत्र भीमसेनको कोई भी युद्धमें जीत नहीं सकता ।।

Dhṛtarāṣṭra nói: “Con trai của Pāṇḍu ấy không ai có thể khuất phục trong chiến trận. Người đã trên chiến trường đánh bại Karṇa—kẻ như Indra, vua chư thiên lừng danh vì chiến thắng các Asura—Pāṇḍava ấy, Bhīmasena, không một chiến binh nào có thể thắng. Chỉ một mình chàng, sau khi nghiền nát Droṇa, đã xông thẳng vào quân ta.”

Verse 13

को हि संजय भीमस्य स्थातुमुत्सहतेडग्रत:

Dhṛtarāṣṭra nói: “Hãy nói cho ta, Sañjaya—ai thực có đủ can đảm đứng đối diện Bhīma?”

Verse 14

प्रेतराजपुरं प्राप्प निवर्तेतापि मानव:

Dhṛtarāṣṭra nói: Dẫu đã đến thành của Chúa Tể Cõi Chết (Diêm Vương), con người vẫn có thể quay về—ngụ ý rằng số mệnh không chỉ là một con dốc một chiều; nỗ lực theo dharma, sự tự chế, hay thánh ý có thể đảo chuyển cả điều tưởng như đã là chung cuộc.

Verse 15

पतड्जा इव वह्रिं ते प्राविशन्नल्पचेतस:

Dhṛtarāṣṭra nói: “Bọn người của ngươi, kẻ trí mọn, đã lao vào ngọn lửa rực cháy như bướm đêm—bị thúc đẩy bởi xung lực mù quáng chứ không bởi lời khuyên minh triết.”

Verse 16

यत्‌ तत्‌ सभायां भीमेन मम पुत्रवधाश्रयम्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: Nhớ lại lời thề Bhīma đã thốt giữa triều đình—về việc giết các con trai ta—Duḥśāsana cùng anh hắn hẳn đã rút lui khỏi Bhīma vì khiếp sợ, nhất là sau khi thấy Karṇa bị đánh bại. Cảnh ấy phơi bày sức nặng đạo lý của lời thề công khai, sinh từ phẫn nộ và nhục nhã: khi dũng tướng của kẻ làm adharma chao đảo, kiêu ngạo nhường chỗ cho sợ hãi, và hậu quả của phi pháp bắt đầu khép vòng vây.

Verse 17

उक्त संरम्भिणोग्रेण कुरूणां शृण्वतां तदा । तन्नूनमभिसंचिन्त्य दृष्टवा कर्ण च निर्जितम्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Khi những lời dữ dội, hấp tấp ấy được thốt ra trước tai toàn thể nhà Kuru hôm đó, hẳn hắn đã ngẫm lại điều ấy và rồi thấy Karṇa bị đánh bại.” Giữa mưu nghị chiến trận và niềm kiêu hãnh bị thương tổn, nhà vua đọc ra sức nặng đạo lý của lời nói: lời cay nghiệt một khi đã nói trước người mình, có thể làm ý chí thêm cứng rắn và định hình cách người ta nhìn thắng bại.

Verse 18

यश्व संजय दुर्बुद्धिरब्रवीत्‌ समितौ मुहुः

Dhṛtarāṣṭra nói: “Nếu không phải vậy, Sañjaya, kẻ tâm địa xấu xa ấy đã cứ nói đi nói lại điều gì trong hội nghị chiến trận?”

Verse 19

स नूनं॑ विरथं दृष्टवा कर्ण भीमेन निर्जितम्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Quả thật, khi thấy Karṇa bị mất chiến xa và bị Bhīma đánh bại, lòng ta chấn động.”

Verse 20

दृष्टवा भ्रातृन्‌ हतान्‌ संख्ये भीमसेनेन दंशितान्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Nhìn thấy các huynh đệ của ta bị giết giữa chiến địa—bị Bhīmasena xé nát, nghiền dập—…”

Verse 21

को हि जीवितमन्विच्छन्‌ प्रतीपं पाण्डवं व्रजेत्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Ai còn muốn giữ mạng sống mình mà lại dám đi ngược với Pāṇḍava?”

Verse 22

भीम॑ भीमायुध॑ क्रुद्धं साक्षात्‌ कालमिव स्थितम्‌ । अपने जीवनकी इच्छा रखनेवाला कौन पुरुष क्रोधमें भरकर साक्षात्‌ कालके समान खड़े हुए भयानक अस्त्र-शस्त्रधारी पाण्डुपुत्र भीमसेनके विरुद्ध युद्धमें जा सकता है ।।

Bhīma, kẻ mang vũ khí đáng kinh hãi, đang bừng bừng phẫn nộ, đứng sừng sững như chính Thần Chết (Kāla). Người đàn ông nào còn ham sống mà có thể bước vào chiến trận chống lại Bhīmasena, con trai Pāṇḍu, khi chàng trong cơn giận dữ đứng như Kāla hiện thân?

Verse 23

न पार्था न च पञज्चाला न च केशवसात्यकी

Dhṛtarāṣṭra nói: “Không chỉ các con của Pṛthā, mà cả người Pañcāla, Keśava và Sātyaki nữa—hỡi Sūta—khi đã nổi giận giữa chiến trận, họ chẳng biết tha mạng cho kẻ thù. Than ôi! Mạng sống các con ta đã rơi vào tai ương lớn.”

Verse 24

जानते युधि संरब्धा जीवितं परिरक्षितुम्‌ । अहो मम सुतानां हि विपन्नं सूत जीवितम्‌

Dhṛtarāṣṭra nói: “Khi đã bừng bừng trong chiến trận, họ không biết cách tha mạng. Than ôi, hỡi Sūta, chính mạng sống của các con ta đã rơi vào cơn nguy khốn tột cùng.”

Verse 25

संजय उवाच यस्त्वं शोचसि कौरव्य वर्तमाने महाभये । त्वमस्थ जगतो मूलं विनाशस्य न संशय:

Sañjaya nói: “Hỡi hoàng tử Kaurava, khi nỗi kinh hoàng lớn lao này đã ập đến, ngài ngồi than khóc thì chẳng phải lẽ. Không còn nghi ngờ gì: chính ngài đã trở thành căn nguyên của sự hủy diệt thế gian này.”

Verse 26

स्वयं वैरं महत्‌ कृत्वा पुत्राणां वचने स्थित: । उच्यमानो न गृल्लीषे मर्त्य: पथ्यमिवौषधम्‌

Sañjaya nói: “Vì hùa theo lời các con, chính ngài đã đặt nền cho mối thù lớn này. Và khi người ta khuyên can để dập tắt nó, ngài đã không chịu nhận—như kẻ cận tử khước từ phương dược lành.”

Verse 27

स्वयं पीत्वा महाराज कालकूटं सुदुर्जरम्‌ । तस्येदानीं फल कृत्स्नमवाप्लुहि नरोत्तम,नरश्रेष्ठ महाराज! जिसको पचाना अत्यन्त कठिन है, उस कालकूट विषको स्वयं पीकर अब उसके सारे परिणामोंको आप ही भोगिये

Sañjaya nói: “Tâu đại vương, bậc tối thượng trong loài người, chính ngài đã tự uống thứ độc Kālakūṭa ghê gớm, khó tiêu. Nay ngài phải gánh trọn hậu quả của nó; đã chọn hành vi ấy thì phải nhận đủ quả báo.”

Verse 28

यत्‌ तु कुत्सयसे योधान्‌ युध्यमानान्‌ महाबलान्‌ । तत्र ते वर्तयिष्यामि यथा युद्धमवर्तत

Sañjaya nói: “Lời quở trách ngài ném vào những dũng sĩ đại lực đang giao chiến là không đúng chỗ. Nay ta sẽ thuật lại cho ngài tường tận trận chiến nơi ấy đã diễn ra thế nào—cuộc chiến đã vận hành ra sao—xin hãy lắng nghe.”

Verse 29

दृष्टवा कर्ण तु पुत्रास्ते भीमसेनपराजितम्‌ । नामृष्यन्त महेष्वासा: सोदर्या: पजडच भारत,भरतनन्दन! कर्णको भीमसेनसे पराजित हुआ देख आपके पाँच महाधनुर्थर पुत्र जो परस्पर सगे भाई थे, सह न सके

Sañjaya thưa: Thấy Karṇa bị Bhīmasena đánh bại, năm người con của bệ hạ—những đại cung thủ, lại là anh em ruột—không sao chịu nổi. Sự không thể nuốt trôi nỗi nhục ấy lập tức trở thành ngòi thúc đẩy họ tái khởi hung hăng giữa chiến địa, cho thấy lòng kiêu hãnh bị tổn thương và sự trung thành với phe mình có thể lấn át mọi kiềm chế, làm vòng xoáy bạo lực càng thêm sâu.

Verse 30

दुर्मर्षणो दुःसहश्न दुर्मदो दुर्धरो जय: । पाण्डवं चित्रसंनाहास्तं प्रतीपमुपाद्रवन्‌

Sañjaya thưa: Durmarṣaṇa, Duḥsaha, Durmada, Durdhara và Jaya—mặc giáp trụ lộng lẫy, muôn vẻ—đã xông tới đánh kẻ đối địch của họ, là Pāṇḍava Bhīmasena. Trong cơn nóng lửa chiến tranh, họ toan áp đảo chàng bằng một đòn hợp kích, cho thấy thù hận và kiêu hãnh thúc con người đến bạo lực tập thể nhằm vào một đối thủ đơn độc mà đáng gờm.

Verse 31

ते समन्तान्महाबाहुं परिवार्य वृकोदरम्‌ । दिश: शरै: समावृण्वन्‌ शलभानामिव व्रजै:,उन्होंने महाबाहु भीमसेनको चारों ओरसे घेरकर टिड्डीदलोंके समान अपने बाणसमूहोंद्वारा सम्पूर्ण दिशाओंको आच्छादित कर दिया

Sañjaya thưa: Vây kín Vṛkodara (Bhīma) cánh tay lực lưỡng từ mọi phía, họ phủ kín bốn phương bằng những loạt tên dồn dập, như bầy châu chấu che lấp bầu trời. Cảnh ấy nhấn mạnh sự tàn nhẫn của đòn đánh tập thể nhằm vào một chiến sĩ đơn độc mà đáng sợ, nơi lòng dũng cảm bị thử thách giữa sức ép áp đảo.

Verse 32

आगच्छतस्तान्‌ सहसा कुमारान्‌ देवरूपिण: । प्रतिजग्राह समरे भीमसेनो हसन्निव,उन देवतुल्य राजकुमारोंको सहसा देख समरभूमिमें भीमसेनने हँसते हुए-से उनका आघात सहन किया

Sañjaya thưa: Khi những vương tử trẻ tuổi, rực rỡ như thần linh, đồng loạt xông tới, Bhīmasena đón họ giữa chiến trường và chịu đựng đòn đánh của họ—tựa như đang cười—bộc lộ sự vững vàng không biết sợ giữa cơn dồn ép của chiến tranh.

Verse 33

तव दृष्टवा तु तनयान्‌ भीमसेनपुरोगतान्‌ । अभ्यवर्तत राधेयो भीमसेनं महाबलम्‌,आपके पुत्रोंको भीमसेनके सामने गया हुआ देख राधानन्दन कर्ण पुनः महाबली भीमसेनका सामना करनेके लिये आ पहुँचा

Sañjaya thưa: Thấy các con của bệ hạ đứng trước mặt Bhīmasena, Rādheya (Karna) liền quay lại và lại tiến lên để đối đầu với Bhīmasena đầy uy lực. Hành động ấy nêu bật đà cuồn cuộn không dứt của chiến trận, nơi dũng khí cá nhân và lòng trung thành với phe mình khiến chiến binh phải tái nhập cuộc, dù trước mặt là đối thủ đáng sợ.

Verse 34

विसृजन्‌ विशिखांस्तीक्ष्णान्‌ स्वर्णपुड्खाज्छिलाशितान्‌ । तं॑ तु भीमो5भ्ययात्‌ तूर्ण वार्यमाण: सुतैस्तव

Sañjaya nói: “Phóng ra những mũi tên sắc bén, gắn lông vàng và mài nhọn như đá, hắn tuôn chúng như mưa. Nhưng Bhīma, dù bị các con của ngài ngăn cản, vẫn lao nhanh về phía ấy, quyết ý giao chiến với Karṇa.”

Verse 35

कुरवस्तु ततः कर्ण परिवार्य समन्तत: । अवाकिरन्‌ भीमसेनं शरै: संनतपर्वभि:,तब उन कौरवोंने कर्णको चारों ओरसे घेरकर भीमसेनपर झुकी हुई गाँठवाले बाणोंकी वर्षा आरम्भ कर दी

Sañjaya nói: Bấy giờ quân Kaurava vây quanh Karṇa tứ phía như một vòng hộ vệ, rồi bắt đầu trút mưa tên xuống Bhīmasena—những mũi tên có các mấu nối thắt lại và chúc xuống—một đợt công kích tập thể nhằm kìm hãm sức xung của Bhīma dưới bóng che chở của Karṇa.

Verse 36

तान्‌ बाणै: पञ्चविंशत्या साशथ्वान्‌ राजन्‌ नरर्षभान्‌ | ससूतान्‌ भीमधनुषो भीमो निन्‍्ये यमक्षयम्‌

Sañjaya nói: “Tâu Đại vương, Bhīma, kẻ cầm cây cung ghê gớm, đã bắn hai mươi lăm mũi tên vào những vương tử dũng mãnh như bò mộng ấy và, cùng với xa phu và ngựa của họ, tiễn họ đến cõi bất hoại của thần Yama.”

Verse 37

प्रापतन्‌ स्यन्दने भ्यस्ते सार्थ सूतैर्गतासव: । चित्रपुष्पधरा भग्ना वातेनेव महाद्रुमा:

Sañjaya nói: “Mất hết sinh khí, họ ngã khỏi những chiến xa đã tan nát cùng với các xa phu—như những cây đại thụ mang đầy hoa muôn sắc bị cơn gió dữ bẻ gãy và quật ngã.”

Verse 38

तत्राद्भुतमपश्याम भीमसेनस्य विक्रमम्‌ । संवार्याधिरथ्थिं बाणैर्यज्जघान तवात्मजान्‌,वहाँ हमने भीमसेनका यह अद्भुत पराक्रम देखा कि उन्होंने सूतपुत्र कर्णको अपने बाणोंद्वारा रोककर आपके पुत्रोंको मार डाला

Sañjaya nói: “Tại đó, chúng tôi đã chứng kiến kỳ công phi thường của Bhīmasena: dùng tên ghìm giữ vị đại xa chiến (Karṇa), rồi ông tiếp tục đánh hạ các con của ngài.”

Verse 39

स वार्यमाणो भीमेन शितैर्बाणै: समन्ततः । सूतपुत्रो महाराज भीमसेनमवैक्षत,महाराज! भीमसेनके पैने बाणोंद्वारा चारों ओरसे रोके जानेपर भी सूतपुत्र कर्णने भीमसेनकी ओर क्रोधपूर्वक देखा

Sañjaya thưa: Dẫu bị Bhīma dùng những mũi tên sắc bén chặn giữ bốn phía, Karṇa—con của người đánh xe—vẫn trừng mắt nhìn Bhīmasena với cơn thịnh nộ, tâu Đại vương.

Verse 40

त॑ भीमसेन: संरम्भात्‌ क्रोधसंरक्तलोचन: । विस्फार्य सुमहच्चापं मुहुः कर्णमवैक्षत,इधर क्रोधसे लाल आँखें किये भीमसेन भी अपने विशाल धनुषको फैलाकर कर्णकी ओर रोषपूर्वक बारंबार देखने लगे

Sañjaya thưa: Rồi Bhīmasena, bị cơn cuồng nộ thúc đẩy, đôi mắt đỏ ngầu vì giận dữ, giương căng cây cung cực lớn của mình và hết lần này đến lần khác nhìn về phía Karṇa với oán khí.

Verse 53

युद्धात्‌ कर्णमपक्रान्तं किंस्विद्‌ दुर्योधनो<ब्रवीत्‌ । परंतु रणक्षेत्रमें विषहीन सर्पके समान कर्णको पराजित और युद्धसे भागा हुआ देखकर दुर्योधनने क्या कहा था

Dhṛtarāṣṭra hỏi: “Khi Karṇa đã rút khỏi chiến trận, Duryodhana thực sự đã nói gì?”

Verse 66

प्रावेशयद्भधुतवहं पतज्गभमिव मोहित: । अहो! दुर्योधनने मोहित होकर युद्धकी कलासे अनभिज्ञ दुर्मुखको अकेले ही पतंगकी भाँति आगमें झोंक दिया

Dhṛtarāṣṭra than: “Than ôi! Duryodhana mê muội đã xô Durmukha—kẻ không thạo nghệ thuật chiến trận—một mình lao vào ngọn lửa, như con thiêu thân bay vào lửa.”

Verse 76

न शक्ता: प्रमुखे स्थातुं नूनं भीमस्य संजय । संजय! अभश्व॒त्थामा, मद्रराज शल्य, कृपाचार्य और कर्ण--ये सब मिलकर भी निश्चय ही भीमके सामने नहीं ठहर सकते

Dhṛtarāṣṭra nói: “Quả thật, Saṃjaya, họ không thể đứng vững nơi tuyến đầu trước Bhīma. Dẫu Aśvatthāmā, vua xứ Madra là Śalya, cùng Kṛpācārya và Karṇa hợp sức, họ vẫn chắc chắn không thể trụ vững trước Bhīma.”

Verse 96

बलसंरम्भवीर्यज्ञा: कोपयिष्यन्ति संयुगे । वे भी वायुके तुल्य तेजस्वी भीमसेनके दस हजार हाथियोंके समान अत्यन्त घोर बलको तथा उनके क्रूरतापूर्ण निश्चयको जानते हैं; उनके बल

Dhṛtarāṣṭra nói: “Những kẻ hiểu rõ cơn dâng của sức mạnh và bản tính của dũng khí—làm sao dám khơi cho chàng nổi giận giữa chiến địa? Bởi họ biết uy lực rực cháy của Bhīmasena chói sáng, mạnh như gió, ghê gớm như mười nghìn voi; họ cũng biết quyết tâm tàn khốc của chàng. Đã quen thuộc với sức lực, anh hùng khí và cơn thịnh nộ ấy, trong tình thế như vậy, làm sao họ dám khiến Bhīma—kẻ khi bị kích động thì hành động tàn bạo như Yama, Kāla và Antaka—phẫn nộ trong chiến tranh?”

Verse 106

भीमसेनमनादृत्य रणे<युध्यत सूतज: । अकेला सूतपुत्र महाबाहु कर्ण ही अपने बाहुबलके घमंडमें भरकर भीमसेनका तिरस्कार करके रणभूमिमें उनके साथ जूझता रहा

Dhṛtarāṣṭra nói: “Xem thường Bhīmasena, con trai người đánh xe vẫn giao chiến nơi chiến địa. Karṇa—cánh tay hùng mạnh, một mình một ngựa—phồng lên vì kiêu hãnh nơi sức lực của chính mình, khinh miệt Bhīma và cứ thế tiếp tục quần thảo với chàng trên chiến trường.”

Verse 126

भीमो धनंजयान्वेषी कस्तमाच्छेज्जिजीविषु: । जो भीमसेन अकेले ही द्रोणाचार्यको मथकर धनंजयका पता लगानेके लिये मेरी सेनामें घुस आये, उनका सामना करनेके लिये जीवित रहनेकी इच्छावाला कौन पुरुष जा सकता है?

Dhṛtarāṣṭra nói: “Bhīma đang tìm Dhanañjaya (Arjuna)—trong loài người, ai còn ham sống mà có thể chống nổi chàng?”

Verse 134

इस प्रकार श्रीमहाभारत द्रोणपर्वके अन्तर्गत जयद्रथवधपर्वमें कर्णका पलायनविषयक एक सौ चौतीसवाँ अध्याय पूरा हुआ

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Droṇa Parva—đặc biệt trong phần nói về việc giết Jayadratha—chương thứ một trăm ba mươi tư, bàn về sự rút lui của Karṇa khỏi chiến địa, đến đây kết thúc.

Verse 135

इति श्रीमहाभारते द्रोणपर्वणि जयद्रथवधपर्वणि भीमसेनपराक्रमे पज्चत्रिंशदधिकशततमो<ध्याय

Như vậy, trong Śrī Mahābhārata, thuộc Droṇa Parva—đặc biệt trong phần nói về việc giết Jayadratha—chương thứ một trăm ba mươi lăm, thuật về oai dũng anh hùng của Bhīmasena, đến đây kết thúc.

Verse 136

उद्यताशनिहस्तस्य महेन्द्रस्येव दानव: । संजय! जैसे हाथमें वज्र लिये हुए देवराज इन्द्रके सामने कोई दानव खड़ा नहीं हो सकता, उसी प्रकार भीमसेनके सम्मुख भला कौन ठहर सकता है?

Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi Sañjaya, cũng như không một loài a-tu-la nào có thể đứng vững trước Mahendra—Indra, vua của chư thiên—khi ngài giơ cao lôi chùy trong tay, thì trước mặt Bhīmasena, thử hỏi ai có thể trụ lại được?”

Verse 146

न भीमसेन सम्प्राप्य निवर्तेत कदाचन । मनुष्य यमलोकमें भी जाकर लौट सकता है; परंतु युद्धमें भीमसेनके सामने जाकर कदापि जीवित नहीं लौट सकता

Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Một khi đã giáp mặt Bhīmasena, không ai còn trở về. Con người có thể xuống tận cõi Yama mà vẫn có ngày quay lại; nhưng đã đối đầu Bhīma nơi chiến địa thì tuyệt chẳng thể trở về còn sống.”

Verse 156

ये भीमसेनं संक्रुद्धमन्वधावन्‌ विमोहिता: । मेरे जो मन्दबुद्धि पुत्र मोहित होकर क्रोधमें भरे हुए भीमसेनकी ओर दौड़े थे, वे पतंगोंके समान मानो आगमें ही कूद पड़े थे

Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Những đứa con ngu muội của ta, bị mê lầm che mắt, đã lao theo Bhīmasena đang bừng bừng phẫn nộ; chúng chẳng khác nào bướm đêm tự lao vào lửa.”

Verse 176

दुःशासन: सह भ्रात्रा भयाद्‌ भीमादुपारमत्‌ | क्रोधमें भरे हुए भयंकर भीमसेनने सभाभवनमें उस दिन समस्त कौरवोंके सुनते हुए मेरे पुत्रोंके वधके सम्बन्धमें जो प्रतिज्ञा की थी

Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Duḥśāsana cùng với anh của hắn hẳn đã rút lui khỏi Bhīma vì sợ hãi. Bởi Bhīmasena đáng kinh hãi ấy—cơn giận bừng bừng—xưa kia từng thề ngay tại đại sảnh, trước tai nghe của toàn thể Kaurava, rằng sẽ giết các con ta. Nghĩ đến lời thề ấy, lại thấy Karṇa bị đánh bại, Duḥśāsana cùng Duryodhana ắt đã lùi xa Bhīmasena trong nỗi kinh hoàng.”

Verse 183

कर्णो दुःशासनो<हं च जेष्यामो युधि पाण्डवान्‌ । संजय! खोटी बुद्धिवाले दुर्योधनने सभामें बारंबार कहा था कि “कर्ण, दुःशासन तथा मैं --तीनों मिलकर युद्धमें अवश्य पाण्डवोंको जीत लेंगे”

Vua Dhṛtarāṣṭra nói: “Hỡi Sañjaya, Duryodhana kẻ trí lầm lạc đã nhiều lần nói giữa triều hội rằng: ‘Karṇa, Duḥśāsana và ta—ba người hợp sức—ắt sẽ đánh bại các Pāṇḍava trong chiến trận.’”

Verse 193

प्रत्याख्यानाच्च कृष्णस्य भृशं तप्यति पुत्रक: । परंतु अब कर्णको भीमसेनके द्वारा पराजित और रथहीन हुआ देख श्रीकृष्णकी बात न माननेके कारण मेरा वह पुत्र निश्चय ही बड़ा भारी पश्चात्ताप कर रहा होगा

Dhṛtarāṣṭra nói: “Vì đã khước từ lời khuyên của Kṛṣṇa, con trai ta đang bừng cháy trong nỗi hối hận dữ dội. Và hôm nay, thấy Karṇa bị Bhīmasena đánh bại, bị tước mất chiến xa, con trai ta—kẻ đã không chịu nghe lời Śrī Kṛṣṇa—ắt hẳn sẽ bị nỗi ăn năn nặng nề vây chặt.”

Verse 203

आत्मापराधे सुमहन्ूनं तप्यति पुत्रक: । अपने कवचधारी भ्राताओंको युद्धमें भीमसेनके द्वारा मारा गया देख मेरे पुत्रको अपने अपराधके लिये अवश्य ही महान्‌ अनुताप हो रहा होगा

Dhṛtarāṣṭra nói: “Chắc hẳn con trai ta đang bừng cháy trong nỗi hối hận lớn lao vì chính lỗi lầm của mình. Thấy những người anh em mặc giáp của nó bị Bhīmasena giết trên chiến địa, con trai ta ắt phải mang một sự ăn năn sâu nặng cho tội lỗi ấy.”

Verse 226

न भीममुखसम्प्राप्तो मुच्येदिति मतिर्मम । मेरा तो ऐसा विश्वास है कि बडवानलके मुखमें पड़ा हुआ मनुष्य शायद जीवित बच जाय; परंतु भीमसेनके सम्मुख युद्धके लिये आया हुआ कोई भी शूरमा जीवित नहीं छूट सकता

Dhṛtarāṣṭra nói: “Ta tin rằng một kẻ rơi cả vào miệng ngọn lửa dưới biển sâu còn có thể may ra thoát chết; nhưng không một dũng sĩ nào bước ra đối mặt Bhīmasena trong chiến trận mà có thể trở về còn sống.”